तैत्तिरीय ब्राह्मण (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य सहित भाग १)

१२० (१.३.४) तैत्तिरीयब्राह्मणम्
तदानीं नाऽऽलभेतैत्यर्थः ।
आलम्भस्य व्यवधाने कारणमाह-
म॒रुतो॑ य॒ज्ञम॑जिघा ँ स॒न्प्रजाप॑तेः । तेभ्य॑ ए॒तां मारु॒तीं
व॒शामार॑भत । तयै॒वैना॑नशमयत् इति ।
सप्तदशप्रजापतिरूपो, यः प्रजापतेर्यज्ञस्तं यज्ञं मरुतः
पर्यग्निकरणादूर्ध्वं हन्तुमुद्यताः । तदानीमुत्कोचरूपेण प्रजापतिर्मरुद्भ्यो
वशामालभत, क्रुद्धान्मरुतस्तया वशया शमितवान् ।
प्राजापत्यानां संज्ञपनकालं विधत्ते-
मारु॒त्या प्र॒चर्य॑ । तान्संज्ञ॑पयेत् । म॒रुत॑ ए॒व श॑म॒यित्वा (४)
ए॒तैः प्र॑चरति । य॒ज्ञस्याघा॑ताय, इति ।
प्रचर्य मारुत्य वशाया वपां हुत्वेत्यर्थः ।
सप्तदशानां वपानां सह प्रचारं विदधाति-
एक॑धा व॒पा जु॑होति । एक॑दे॒वत्या॑ हि । ए॒ते । अथो॑
एक॑धैव यज॑माने वी॒र्यं॑ दधति, इति ।
विधत्ते-
नै॒वारे॑ण स॒प्तद॑शशरावेणैत॒र्हि प्र॑चरति । ए॒तत्पु॑रोडाशा॒
ह्ये॑ते । अथो॑ पशूनामे॒व च्छिद्र॒मपि॑दधाति, इति ।
नीवारैर्निष्पन्नश्चरुर्नैवारः, सप्तदशसंख्याकैः शरावैर्निरुप्तः
सप्तदशशरावः, तेनैव चरुणैतर्हि प्राजापत्यवपाहोमादूर्ध्वं प्रचरेत् । एष
एव चरु पशुपुरोडाशस्थानीयो तेषां प्राजापत्यपशूनां त एतत्पुरोडाशा अतः
प्रकृतौ यथा वपया प्रचर्य पुरोडाशेन प्रचरति तद्वदत्रापि । किंच
वपोत्खेदात्पशूनां यच्छिद्रं कर्मवैकल्यं भवति तदेतेन चरुणाऽपिहितं
भवति ।
सारस्वस्या मेष्याङ्गप्रचारस्य कालविशेषं विधत्ते-
सा॒र॒स्व॒त्यात्त॒मया॑ प्र॑चरति । वाग्वै सर॑स्वती ।