तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)
Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary
कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा
पृष्ठ 878, कुल 914 में से
संदर्भ में पढ़ें[ अनु० ६६ ] सभाष्यो दशमप्रपाठकः । ८७९
मन इति । मनोवाक्कायानां कर्माणि । अन्यत्पूर्ववत्* ।
अव्य॑क्तभावै॒रहं॑कारै॒र्ज्योति॑र॒हं वि॒रजा॑
वि॒पाप्मा भू॑यास॒ꣳ स्वाहा॑ ।
अव्यक्तभावैरिति । हे परमात्मंस्त्वत्प्रसादादहंकारैर्यथार्थगर्वैर्विमुक्तो भूयासम् ।
कथंभूतैरव्यक्तभावैः । लोकानां निकटेऽप्रकटिताभिप्रायैः । पूर्ववद्+न्यत् ।
आ॒त्मा मे॑ शुध्यन्तां॒ ज्योति॑र॒हं वि॒रजा॑
वि॒पाप्मा भू॑यास॒ꣳ स्वाहा॑ ।
आत्मेति । म आत्मा शरीरं शुध्यन्तां शुद्धो भवतु । प्रायःपाठात्सर्वत्र बहुवच-
नप्रयोगश्छान्दसः ।
अ॒न्तरा॒त्मा मे॑ शुध्यन्तां॒ ज्योति॑र॒हं
वि॒रजा॑ वि॒पाप्मा भू॑यास॒ꣳ स्वाहा॑ ।
अन्तरात्मेति । अन्तरात्माऽन्तःकरणम् । अन्यत्पूर्ववत्= ।
प॒र॒मा॒त्मा मे॑ शुध्यन्तां॒ ज्योति॑र॒हं वि॒रजा॑
वि॒पाप्मा भू॑यास॒ꣳ स्वाहा॑ ।
परमात्मेति । [ परमात्मा ] निखिलजगत्प्रभुः । अन्यत्पूर्ववत् । ननु परमा-
त्मनो नित्यशुद्धत्वात्कथं तच्छुद्धिः प्रार्थ्यत इति चेन्न । अविद्यादोषवशेन परमात्मनोऽ-
प्रतिभानमशुद्धिरित्युच्यते । स्वात्मत्वेन प्रतिभानं शुद्धिरिति विशेषाङ्गीकारात्÷ ।
क्षु॒धे स्वाहा॑ ।
क्षुध इति । क्षुदधिष्ठानदेवतायै स्वाहा । एतदादिवक्ष्यमाणपञ्चमन्त्रेषु लिङ्गोक्ता
देवता हविर्भुजः ।
क्षुत्पि॑पा॒साय॒ स्वाहा॑ ।
क्षुत्पिपासायेति । एतदधिष्ठानदेवताभ्यां स्वाहा ।
विवि॑ष्ट्यै॒ स्वाहा॑ ।
- एतदग्रे छ. पुस्तके ( ७५ ) तमानुवाकसमाप्तिर्दृश्यते । सा च मूलोक्तानुवाकपरिगणनवि-
रुद्धा । + एतदग्रे छ. पुस्तके ( ७६ ) तमानुवाकसमाप्तिर्दृश्यते । सा च मूलोक्तानुवाकपरिगणनवि-
रुद्धा । = एतदग्रे छ पुस्तके ( ७७ ) तमानुवाकसमाप्तिर्दृश्यते । सा च मूलोक्तानुवाकपरिगणन-
विरुद्धा । ÷ एतदग्रे छ. पुस्तके ( ७८ ) तमानुवाकसमाप्तिर्दृश्यते, सा च मूलोक्तानुवाकपरिगणन-
विरुद्धा ।