सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary

कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished914 पृष्ठ

पृष्ठ 878, कुल 914 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 878

[ अनु० ६६ ] सभाष्यो दशमप्रपाठकः । ८७९
मन इति । मनोवाक्कायानां कर्माणि । अन्यत्पूर्ववत्* ।
अव्य॑क्तभावै॒रहं॑कारै॒र्ज्योति॑र॒हं वि॒रजा॑
वि॒पाप्मा भू॑यास॒ꣳ स्वाहा॑ ।
अव्यक्तभावैरिति । हे परमात्मंस्त्वत्प्रसादादहंकारैर्यथार्थगर्वैर्विमुक्तो भूयासम् ।
कथंभूतैरव्यक्तभावैः । लोकानां निकटेऽप्रकटिताभिप्रायैः । पूर्ववद्+न्यत् ।
आ॒त्मा मे॑ शुध्यन्तां॒ ज्योति॑र॒हं वि॒रजा॑
वि॒पाप्मा भू॑यास॒ꣳ स्वाहा॑ ।
आत्मेति । म आत्मा शरीरं शुध्यन्तां शुद्धो भवतु । प्रायःपाठात्सर्वत्र बहुवच-
नप्रयोगश्छान्दसः ।
अ॒न्तरा॒त्मा मे॑ शुध्यन्तां॒ ज्योति॑र॒हं
वि॒रजा॑ वि॒पाप्मा भू॑यास॒ꣳ स्वाहा॑ ।
अन्तरात्मेति । अन्तरात्माऽन्तःकरणम् । अन्यत्पूर्ववत्= ।
प॒र॒मा॒त्मा मे॑ शुध्यन्तां॒ ज्योति॑र॒हं वि॒रजा॑
वि॒पाप्मा भू॑यास॒ꣳ स्वाहा॑ ।
परमात्मेति । [ परमात्मा ] निखिलजगत्प्रभुः । अन्यत्पूर्ववत् । ननु परमा-
त्मनो नित्यशुद्धत्वात्कथं तच्छुद्धिः प्रार्थ्यत इति चेन्न । अविद्यादोषवशेन परमात्मनोऽ-
प्रतिभानमशुद्धिरित्युच्यते । स्वात्मत्वेन प्रतिभानं शुद्धिरिति विशेषाङ्गीकारात्÷ ।
क्षु॒धे स्वाहा॑ ।
क्षुध इति । क्षुदधिष्ठानदेवतायै स्वाहा । एतदादिवक्ष्यमाणपञ्चमन्त्रेषु लिङ्गोक्ता
देवता हविर्भुजः ।
क्षुत्पि॑पा॒साय॒ स्वाहा॑ ।
क्षुत्पिपासायेति । एतदधिष्ठानदेवताभ्यां स्वाहा ।
विवि॑ष्ट्यै॒ स्वाहा॑ ।

  • एतदग्रे छ. पुस्तके ( ७५ ) तमानुवाकसमाप्तिर्दृश्यते । सा च मूलोक्तानुवाकपरिगणनवि-
    रुद्धा । + एतदग्रे छ. पुस्तके ( ७६ ) तमानुवाकसमाप्तिर्दृश्यते । सा च मूलोक्तानुवाकपरिगणनवि-
    रुद्धा । = एतदग्रे छ पुस्तके ( ७७ ) तमानुवाकसमाप्तिर्दृश्यते । सा च मूलोक्तानुवाकपरिगणन-
    विरुद्धा । ÷ एतदग्रे छ. पुस्तके ( ७८ ) तमानुवाकसमाप्तिर्दृश्यते, सा च मूलोक्तानुवाकपरिगणन-
    विरुद्धा ।