तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)
Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary
कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा
पृष्ठ 864, कुल 914 में से
संदर्भ में पढ़ें[ अनु० ४० ] सभाष्यो दशमप्रपाठकः । ८५९
द्यौरपि मध्वस्तु । अतिवृष्ट्यादिप्रातिकूल्यरहिताऽस्तु । “ द्यौः पिता पृथिवी माता ”
इति मन्त्रान्तराद्दिवः पितृत्वम् । वनस्पतिरत्र ( पि ) चूतपनसादिर्नोऽस्मान्प्रति मधु-
मान्मधुरफलोपेतो जीवनहेतुरस्तु । सूर्योऽपि प्रभूतं संतापमकृत्वा मधुमान्माधुर्येणा-
नुकूलप्रकाशनेन युक्तोऽस्तु गावोऽपि नोऽस्मान्प्रति माध्वीर्जीवनहेतुमधुरक्षीरोपेता
भवन्तु ।
अस्य त्रिसुपर्णमन्त्रस्य महिमानं दर्शयति—
य इ॒मं त्रि॑सुप॒र्णमया॑चि॒तं ब्रा॑ह्म॒णाय॑ द॒द्यात् ।
भ्रू॒ण॒ह॒त्यां वा ए॒ते घ्न॑न्ति । ये ब्रा॑ह्म॒णास्त्रि॑सु-
प॒र्णं पठ॑न्ति । ते सोमं॑ प्राप्नु॑वन्ति । आ
स॒ह॒स्रात्प॒ङ्क्तिं पु॑नन्ति । ओम्, इति॑ ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यकदशमप्रपाठके नारायणोपनिषद्ये-
कोनचत्वारिंशोऽनुवाकः ॥ ३९ ॥
ब्राह्मणगर्भस्य राजगर्भस्य वा हननं भ्रूणहत्या । अन्यत्पूर्ववत् ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यकदशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययु-
क्तायां याज्ञिक्यामुपनिषदि भाष्य एकोनचत्वारिंशोऽनुवाकः ॥ ३९ ॥
═════
अथ चत्वारिंशोऽनुवाकः ।
तृतीयं त्रिसुपर्ण[ मन्त्र ]माह—
ब्रह्म॑ मेध॒वा । मधु॑ मेध॒वा । ब्रह्म॑मे॒व मधु॑ मेध॒वा ।
ब्रह्मा॑ दे॒वानां॑ पद॒वीः क॑वी॒नामृषि॒र्विप्रा॑णां महि॒षो
मृ॒गाणा॑म् । श्ये॒नो गृध्रा॑णा॒ꣳ॒ स्वधि॑ति॒र्वना॑ना॒ꣳ॒ सोम॑:
प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभन्॑ । ह॒ꣳ॒सः शु॑चि॒षद्वसु॑रन्तरिक्ष॒सद्धो-
ता॑ वेदि॒षदति॑थिर्दुरोण॒सत् । नृ॒षद्व॑र॒सदृ॑त॒सद्व्यो॑मसद॒ब्जा
गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒तं बृ॒हत्, इति॑ ॥
मेधवा, मेधो यज्ञः सोऽस्यास्तीति * मेधवान् । यज्ञदानादिसाध्यविविदिषापूर्वकत्वा-
- मूले छान्दसेन डादेशेन तथा प्रयोग इत्याशयः ।
। च. ५ ।