८४४ परिशिष्टत्वेन संगृहीतः— [अनु० २५-२६ ]
प्रकृतिमपोह्य चिदात्मकः पुरुषो यो विद्यते स एव भक्तानुग्रहाय रुद्रमूर्तिरूपेणावभा-
सते, तस्माद्य ( द्व ) [ स्तु ] तः सन्महः “ सदेव सोम्येदमग्र आसीत् ” इति
श्रुतिप्रतिपाद्यमबाध्यं रूपं तेजः । तादृशाय रुद्राय पुनः पुनर्नमत्कारोऽस्तु । यज्जडं
विश्वमस्ति यच्च भूतं चेतनं प्राणिजातमस्तीति चेतनाचेतनरूपेण विचित्रं यद्भवन्
जगत्, तत्रापि यज्जगज्जातं पूर्वमेवोत्पन्नं यच्चेदानीं जायमानं स सर्वोऽपि प्रपञ्च एष
रुद्रो हि । तद्व्यतिरेकेण वास्तवस्य जगतो निरूपयितुमशक्यत्वात् । तादृशाय सर्वात्म-
काय रुद्राय नमस्कारोऽस्तु ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यकदशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययु-
क्तायां याज्ञिक्यामुपनिषदि भाष्ये चतुर्विंशोऽनुवाकः ॥ २४ ॥

अथ पञ्चविंशोऽनुवाकः ।

क॒द्रु॒द्राय॒ प्रचे॑तसे मी॒हुष्ट॑माय॒ तव्य॑से ।
वोचे॑म॒ शंत॑म५ हृ॒दे ॥
स॒र्वो ह्ये॑ष रु॒द्रस्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु, इति ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके दशमप्रपाठके नारायणोपनिषदि
पञ्चविंशोऽनुवाकः ॥ २५ ॥
कद्रुद्रायेति । “ कत्थ प्रशंसायाम् ” इति धातोरुत्पन्नः कच्छब्दः प्रशंसामाह ।
ततः कद्रुद्रः प्रशस्तो रुद्रस्तस्मै । प्रचेतसे प्रकृष्टज्ञानयुक्ताय । [मीहुष्टमाय] “ मिह
सेचने ” इति धातुः । अभीष्टानां कामानामतिशयेन सेचकाय । स्तोतुः कामप्रदाये-
त्यर्थः । तव्यसे, अत्राऽऽदौ सकारस्य च्छान्दसो लोपः । स्तव्याय स्तोतुं योग्याये-
त्यर्थः । हृदे हृदयवर्तिनेन तद्रूपाय, शंतममतिशयेन सुखकरं स्तुतिरूपं वाक्यं वोचेम
कथयेम । सर्वो हीति पूर्ववत् ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यकदशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययुक्तायां
याज्ञिक्यामुपनिषदि भाष्ये पञ्चविंशोऽनुवाकः ॥ २५ ॥

अथ षड्विंशोऽनुवाकः ।

अथाग्निहोत्रकर्माणि होमसाधनद्रव्यस्य कारणभूतं वृक्षविशेषं विधत्ते—
यस्य॒ वैक॑ङ्क॒त्य॒ग्नि॒हो॒त्रह॑वणी भव॑ति॒ प्रत्ये॑-
१४ : ४२ ।