तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

८३८ परिशिष्टत्वेन संगृहीतः- [अनु० १६]
अथ षोडशोऽनुवाकः ।
इतः परं नूतनशिवालयादिकं कृत्वा तत्र लिङ्गप्रतिष्ठापनावसरे प्रत्यहं पार्थिवलिङ्गप्र-
तिष्ठापनावसरे च विनियुक्ता जपमात्रेण पापक्षयार्थाश्च पार्वतीपतिनमस्कारार्था मन्त्रा
उच्यन्ते । “सर्वलिङ्ग ५ स्थापयति” “पवित्रम्” इति च मन्त्रलिङ्गात् । [तत्पाठस्तु]-
निध॑नपतये॒ नमः॑ । नि॒धनप॒तान्ति॑काय॒ नमः॑ । ऊ॒र्ध्वाय॒ नमः॑ ।
ऊ॒र्ध्वलि॑ङ्गाय॒ नमः॑ । हिर॑ण्याय॒ नमः॑ । हिर॑ण्यलिङ्गाय॒ नमः॑ ।
सु॒वर्णा॑य॒ नमः॑ । सु॒वर्णलि॑ङ्गाय॒ नमः॑ । दि॒व्याय॒ नमः॑ । दि॒व्य-
लि॑ङ्गाय॒ नमः॑। भ॒वाय॒ नमः॑। भ॒वलि॑ङ्गाय॒ नमः॑। श॒र्वाय॒ नमः॑ ।
श॒र्वलि॑ङ्गाय॒ नमः॑ । शि॒वाय॒ नमः॑ । शि॒वलि॑ङ्गाय॒ नमः॑। ज्व॒लाय॒
नमः॑। ज्व॒ललि॑ङ्गाय॒ नमः॑। आ॒त्माय॒ नमः॑। आ॒त्मलि॑ङ्गाय॒ नमः॑।
प॒रमा॑य॒ नमः॑ । प॒र॒मलि॑ङ्गाय॒ नमः॑ । ए॒तत्सोम॑स्य॒ सूर्य॑स्य
सर्व॑लिङ्ग ५ स्था॒पय॑ति पा॒णिमन्त्रं॑ प॒वित्रम्॑ , इति ।
इति कृष्णयजुर्वेदीय तैत्तिरीयारण्यके दशमप्रपाठके नारायणोपनिषदि
षोडशोऽनुवाकः ॥ १६ ॥
पार्वतीपतये नमोऽस्तु । कथंभूताय । नितरां बहूनि धनानि निधनानि तेषां पतिः
कुबेररूपेण तस्मै । निधनानि पातीति निधनपः । भक्तेभ्यस्तनोति विस्तारयतीति तः ।
निधनपश्चासौ तश्चेति निधनपतः । भक्तानां समीपत्वादान्तिकः । स चासौ स चेति
पुनः कर्मधारयः, तस्मै । ऊर्ध्वायोर्ध्वलोकेषु देवतारूपेण विद्यमानायेत्यर्थः । ऊर्ध्व-
लिङ्गायोर्ध्वलोकेष्वपि गीर्वाणैर्लिङ्गरूपेण स्थापयित्वा पूज्यमानायेत्यर्थः । हिरण्याय
सर्वात्मकत्वात्कनकरूपाय । हिरण्यलिङ्गाय कनकनिर्मितलिङ्गाकाराय । शोभनो वर्णः
कान्तिर्यस्य तत्सुवर्णं रजतं [तद्रूपाय] । हिरण्यस्योक्तत्वात्सुवर्णशब्दो रूढिमुत्सृज्य
योगेन रजतं वदति । सुवर्णलिङ्गाय रजतनिर्मितलिङ्गाकाराय । दिव्याय द्युलोक-
स्थरूपाय । दिव्यलिङ्गायेन्द्रादिसंस्थापितद्युलोकस्थलिङ्गाकाराय । भवाय संसार-
रूपाय, भवत्युत्पद्यते ब्रह्माण्डं यस्मादिति वा भवस्तस्मै । भवलिङ्गाय भवशब्देन
भवन्तः संसारिणो लक्ष्यन्ते, तैर्भूलोके पूज्यमानशिलामयादिलिङ्गाकाराय । शृणाति
प्रलये ब्रह्माण्डं हिनस्तीति शर्वस्तस्मै । शं महत्सुखं वाति गच्छति प्राप्नोतीति शर्वः,
१ ङ. रार्थ मं । २ घ. ॥ ८० ॥