तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

[प्र० १ । अनु० २०] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । ७७
भि॑र्दक्षिणत॒ उप॑दधताम् । प्रचेता॑ वो रु॒द्रैः प॒श्चादुप॑दधताम् ।
वि॒श्वक॑र्मा व आ॒दि॒त्यैरु॑त्त॒रत॒ उप॑दधताम् । त्वष्टा॑ वो रू॒पै-
रुप॒रिष्टा॒दुप॑दधताम् । सं॒ज्ञानं॑ वः प॒श्चादिति॑, इति॑ ।
हेऽनूपा इष्टका वो युष्मान्पुरस्तात्पूर्वस्यां दिशि वसुभिर्देवैः सहिता इन्द्रघोष-
नामका देवा उपदधताम् । पितृभिः सहिता मनोजवसो देवा वो युष्मान्दक्षिणस्यां
दिश्युपदधताम् । एवं सर्वत्र योज्यम् । संज्ञानं समीचीनज्ञानयुक्तं देवतास्वरूपं
वो युष्मान्पश्चात्, उपदधतामिति शेषस्य सूचनार्थ इतिशब्दः प्रयुक्तः । त एते
षण्मन्त्राः ।
कल्पः—“आदित्यः सर्व इति पञ्च दिश्याः” इति । पाठस्तु—
आ॒दि॒त्यः सर्वो॒ऽग्निः पृ॑थि॒व्याम् । वा॒युर॒न्तरि॑क्षे । सूर्यो॑
दि॒वि । च॒न्द्रमा॑ दि॒क्षु । नक्ष॑त्राणि स्व॒लो॒के, इति॑ ।
आदित्यात्मकः सर्वोऽप्यग्निः पृथिव्यामुपदधातु । एवं वाय्वादिषु योज्यम् ।
कल्पः—“एवा ह्येवेति षड्दिश्याः” इति । पाठस्तु—
ए॒वा ह्येव॑ । ए॒वा ह्य॑ग्ने । ए॒वा हि वायो॑ । ए॒वा हीन्द्र॑ ।
ए॒वा हि पूष॑न् । ए॒वा हि दे॒वाः ( १ ), इति॑ ।
दि॒क्षु, सप्त॑ च॑ ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके प्रथमप्रपाठके
विंशोऽनुवाकः ॥ २० ॥
ई गताविति धातोरुत्पन्न एवशब्दः, हे एव, अयनशीलाऽऽदित्य, एवा एतव्याः
प्राप्तव्याः कामास्ते सर्वे त्वमसीति शेषः । हिशब्देनाऽऽदित्यस्य सर्वकामहेतुत्वप्रसिद्धि-
रुच्यते । एवमुत्तरत्रापि योज्यम् ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरी-
यारण्यकभाष्ये प्रथमप्रपाठके विंशोऽनुवाकः ॥ २० ॥
१ ख. ग. ॰दधातीति ।