तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

८१४ परिशिष्टत्वेन संगृहीतः— [ अनु० २ ]
तृतीयामाह—
अग्ने॒ त्वं पार॒या नव्यो॑ अ॒स्मान्स्व॒स्तिभि॒रति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा॑ ।
पूश्च॑ पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला न॑ उ॒र्वी भवा॑ तो॒काय॒ तन॑याय॒ शंयोः, इति ।
हेऽग्ने नव्यः स्तोतव्यस्त्वमस्मान्स्वस्तिभिः क्षेमकारिभिरुपायैर्विश्वा दुर्गाण्यति
सर्वा आपदोऽतिशयेन लङ्घयित्वा पारय संसारपारं(पर)तीरं नय । नोऽस्माकं त्वत्प्र-
सादात्पूश्च निवासयोग्या पुरी पृथ्वी सा विस्तीर्णा भवतु । उर्वी सस्यनिष्पादनयोग्या
भूमिरपि बहुला भवतु । त्वं च तोकाय तनयायास्मदपत्याय तदीयपुत्राय च शंयो-
र्भवेह सुखस्य मिश्रयिता भव ।
चतुर्थीमाह—
विश्वा॑नि नो दु॒र्गहा॑ जातवेदः॒ सिन्धुं॒ न नावा॑ दु॒रिता॑ऽतिप॒र्षि ।
अग्ने॑ अत्रिव॒न्मन॑सा गृणा॒नोऽस्माकं॑ बोध्यवि॒ता त॒नूना॑म्, इति ।
हे जातवेदो दुर्गहा सर्वासामापदामपहन्ता विश्वानि त्वं दुरिता सर्वाणि पापानि
नावा सिन्धुं न समुद्रमिव नोऽस्मानतिपर्षि अतिशयेन तारयसि । हेऽग्नेऽत्रिवदा-
ध्यात्मिकादितापत्रयरहितत्वेनात्रिशब्दवाच्यो जीवन्मुक्तो महर्षिः “आत्मौपम्येन भूतानां
दयां कुर्वीत मानवः” इत्येतच्छास्त्रमनुसृत्य “सर्वे च सुखिनः सन्तु सर्वे सन्तु निरामयाः”
इत्येवं मनसा यथा सर्वदा भवति ( भावयति ) तथा त्वमपि मनसा गुणान उच्चा-
रयन्भावयन्नस्माकं तनूनामविता रक्षिता भूत्वा बोधि बुध्यस्व सावधानो भवेत्यर्थः ।
पञ्चमीमाह—
पृत॑ना॒जितँ॑* सह॑मानमु॒ग्रम॒ग्निं हु॑वेम पर॒मात्स॒धस्था॑त् ।
स नः॑ पर्षदति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा॒ क्षाम॑द्देवो अति॑दु॒रिताऽत्य॒ग्निः, (*१), ।
पृतना परकीयसेना तां जयतीति पृतनाजित्तम् । अत एव सहमानं शत्रूनभिभव-
न्तमुग्रं भीतिहेतुमग्निं परमादुत्कृष्टात्सधस्थात्स्वकीयैर्भृत्यैः सहावस्थानदेशाद्धुवेमाऽऽ-
हयामः । स न इत्यादि पूर्ववत् । किंचाग्निर्देवः क्षामदस्मानपराधिनः क्षममाणोऽति-
दुरिताऽतिशयितानि पातकानि ब्रह्महत्यादीन्यति लङ्घयतीति शेषः ।
षष्ठीमृचमाह—
प्र॒त्नोषि॑ क॒मीड्यो॑ अ॒ध्व॒रेषु॑ सना॒च्च होता॒ नव्य॑श्च॒ सत्सि॑ ।
स्वां चाग्ने॑ त॒नुवं॑ पि॒प्रय॑स्वा॒स्मभ्यं॑ च॒ सौभ॑ग॒माय॑ज॒स्व, इति ।

---

• व. पुस्तकेऽय ङ्को नास्ति ।
  १ क. ॰हर्ता त्वं ।