सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary

कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished914 पृष्ठ

पृष्ठ 813, कुल 914 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 813

८०८ परिशिष्टत्वेन संगृहीतः— [ अनु० १ ]
निमज्जनप्रदेशे दुष्टजलापनयन[मन्त्र]माह—
यद॒पां क्रूरं॒ यद॑मे॒ध्यं यद॑शा॒न्तं तद॑पगच्छतात् , इति ।
अपां संबन्धि यत्क्रूरं रूपं मरणकारणमावर्तादिकं यच्चामेध्यं निष्ठीवनादिदुष्टं
यदप्यशान्तं वातश्लेष्मादिजनकं तत्सर्वमस्मान्निमज्जनप्रदेशादपगच्छतु ।
निमज्जनमन्त्रानाह—
अ॒त्या॒श॒नाद॑तीपा॒ना॒द्यच्च॑ उ॒ग्रात्प्र॑ति॒ग्रहा॑त् ।
तन्नो॑ वरु॑णो राजा पा॒णिना॑ ह्यवम॑र्शतु ॥
सोऽह॒मपा॑पो वि॒रजो॒ निर्मुक्तो मु॑क्तकिल्बिषः ।
नाक॑स्य पृ॒ष्ठमारु॑ह्य गच्छेद्ब्रह्म॑ सलो॒कताम्, इति ।
देवर्षिपितृमनुष्यादियज्ञमतीत्य भुक्तमत्याशनम् । देवर्षिपितृतर्पणमतीत्य पीतमुदकम-
तिपानम् । इच्छावर्ती यः पुमांस्तस्माद्यो धनप्रतिग्रहः स उग्रः । एतैर [त्य]शनातिपानदुष्प्र-
तिग्रहैः संपादितं यत्पापं मदीयं तत्पू(त्स)र्वं वरुणो राजा जलस्वामी स्वकीयेन
पाणिनाऽपनयतु । ततः पापरहितः सोऽहं रजोगुणरहितः संसारकारणरागद्वेषादिदो-
षैर्विमुक्तोऽत एवानुष्ठिता(ष्टास्यमाना)त्यशनातिपानपापरहितः स्वर्गस्योपरिभागमारुह्य
ब्रह्मणा हिरण्यगर्भेण समानलोकत्वं गच्छे[द्रूच्छे]यम् ।
यश्चाप्सु वरु॑णः स पु॒नात्व॑घम॒र्षणः, इति ।
यश्चेति । यजुः । अप्सु सप्तसमुद्रोदकेषु नानाविधमहानदीनददीर्घिकाकूपाद्युदकेषु
च यो वरुणोऽधिष्ठितः संवर्तते स नः पुनातु । कथंविधः । अघं महापातकमपि
कर्षति(मर्षयति) विनाशयतीत्यघमर्षणः ।
तीर्थभूतानां गङ्गादीनामावाहनमन्त्रमाह—
इ॒मं मे॑ गङ्गे यमुने सरस्वति शुतु॑द्रि॒ स्तोमं॑ सचता॒ परु॑ष्णिया ।
अ॒सि॒क्नि॒या म॑रुद्वृधे वि॒तस्त॒याऽऽर्जी॑कीये शृणु॒ह्या सु॒षोम॑या, इति ।
हे गङ्गे विश्वनाथराजधानीसमीपस्थे भागिरथि हे यमुन आदित्यतनये हे सरस्व-
ति नदीरूपेण विद्यमाने ब्रह्मपत्नि हे शुतुद्येतन्नामसरिद्वरे हे आर्जीकीय एतन्नाम्ना
सरिद्वरे हे मरुद्वृध एतन्नामसरिद्वरे यूयं मे व्यत्ययेन मयेमं मनःपूर्वकं वाचा पठ्यमानं
स्तोमं स्तुतिरूपमन्त्रसमुदायं शृणुहि व्यत्ययेन शृणुत । श्रुत्वा च युष्मद्युष्मत्स्थानेभ्य
आसचत । उपसर्गव्यवधानं सचतेर्दीर्घ्यं च च्छान्दसम् । आगच्छत । मां पावयितुं
यथावाञ्छितं दातुं च प्रकृतस्नानस्थानजलमध्यभागं +प्रतीति शेषः । । संनिधद्ध्वं च ।

  • प्रति संनिधद्ध्वं चेति शेष इत्यादिखाठो युक्तः ।