सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary

कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished914 पृष्ठ

पृष्ठ 743, कुल 914 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 743

७१८ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा० १० अनु० १९-२०
अथैकोनविंशोऽनुवाकः ।
अथाग्निहोत्रकर्मणि होमसाधनद्रव्यस्य कारणभूतं वृक्षविशेषं विधत्ते--
यस्य॒ वैक॑ङ्कत्य॒ग्निहो॑त्रहव॒णी भव॑ति॒ *प्रति॑ष्ठिताः ।
प्रत्ये॒वास्याऽऽहु॑तयस्तिष्ठन्त्यथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै, इति ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके दशमप्रपाठके नारायणोप-
निषद्येकोनविंशोऽनुवाकः ॥ १९ ॥
अग्निहोत्रे हविर्हूयते यया दर्व्या सेयमग्निहोत्रहवणी । सा च वैकङ्कती विकङ्कता-
ख्येन वृक्षेण निष्पादिता यस्याग्निहोत्रिणो भवति, अस्याग्निहोत्रिण आहुतयः प्रति-
ष्ठितास्तयाऽग्निहोत्रहवण्या प्रक्षिप्ताः सत्यः प्रतितिष्ठन्त्येव फलप्रदा भवन्त्येव । अथो
अपि च प्रतिष्ठित्या अनुष्ठातुश्चित्तशुद्धिद्वारा तत्त्वज्ञानप्रतिष्ठार्थं संपद्यन्ते । मुमुक्षोश्चि-
त्तशुद्धिद्वारा वेदोक्तानां कृत्स्नकर्मणां मोक्षसाधनत्वं द्योतयितुमुपलक्षणत्वेन कर्माङ्गभूतो
विकङ्कतवृक्षोऽत्र ³विहितः ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्ति-
रीयारण्यकभाष्ये दशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययुक्तायां याज्ञिक्यामुप-
निषद्येकोनविंशोऽनुवाकः ॥ १९ ॥

अथ विंशोऽनुवाकः ।
────
अथ चित्तशुद्धिहेतूनां कर्मणां संग्रहणोपयोगमस्मिन्मोक्षप्रकरणे सूचयित्वा प्रतिब-
न्धकनिवारकान्रक्षोघ्नमन्त्रानङ्गप्रत्यत्वेन विधत्ते--
कृ॒णु॒ष्व पाज॒ इति॑ प॒ञ्च॑, इति॑ ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके दशमप्रपाठके नारायणोप-
निषदि विंशोऽनुवाकः ॥ २० ॥
संहितायाः प्रथमकाण्डे द्वितीयप्रपाठकस्यान्तिमानुवाके समाम्नाताः “कृणुष्व
पाजः” इत्याद्या ऋचः पञ्च जपितव्या इति शेषः ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरी-
यारण्यकभाष्ये दशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययुक्तायां याज्ञिक्यामुप-
निषदि विंशोऽनुवाकः ॥ २० ॥

────

  • एतत्पदमनिचितस्वरकम् ।
    ... विभक्तिः ।