तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)
Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary
कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा
पृष्ठ 517, कुल 914 में से
संदर्भ में पढ़ें·सर्ववागाद्याधिपत्यं द्रष्टव्यम्(?)। एकमेवान्तःकरणं शक्तिभेदेन मनोविज्ञानशब्दाभ्यामभि-
·धीयते । करणशक्त्या मन इत्युच्यते । कर्तृशक्त्या तु विज्ञानमिति । पूर्वमसावेव देह-
मात्रवर्तिमनोवागादीनामधिपतिरभूत् । इदानीं तु विद्यासामर्थ्येन सर्वात्मकविराडुपाधि-
·मत्तां प्राप्य सर्वदेहवर्तिमनोवागाद्याधिपतिर्भवति । ततः समष्टिरूपविराट्प्राप्तेरनन्तरमुत्पन्न-
·ब्रह्मतत्त्वावबोधः सन्नविद्यायां विनष्टायामेतद्द्रक्ष्यमाणस्वरूपं भवति । आकाशेत्यादिना
तदेतत्स्वरूपमभिधीयते—आकाशवन्मूर्तिरहितं शरीरं स्वरूपं यस्य ब्रह्मणस्तदाकाशश-
रीरम् । यद्वा सर्वजगत्कल्पनाधिष्ठानत्वेन सर्वात्मकत्वादाकाशोऽपि ब्रह्मणः स्वरूपम् ।
आकाशे हि सच्चिदानन्दरूपोऽधिष्ठानभागो नामरूपात्मक आरोप्यभागश्चेत्युभयं दृश्यते।
तत्र नामरूपयोर्मिथ्यात्वेन ब्रह्मत्वाभावेऽप