तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

४४८ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा० ६ अनु० ११]
च्छब्दोऽध्याहर्तव्यः । ते वयं प्रजायेमहि प्रजां प्राप्नुयाम तव प्रसादेन तव
स्वभूताः ।
अथ षष्ठमाह—
त्वꣳ हि वि॒श्वतो॑मुख वि॒श्वतः॑ परि॒-
भूरसि॑ । अप॑ नः॒ शोशु॑चद॒घम्, इति ।
हे विश्वतोमुख सर्वतो ज्वालायुक्ताग्ने त्वं विश्वतः सर्वत्र परिभूरसि वैरिणां
परिभाविताऽसि ।
अथ सप्तममाह—
द्विषो॑ नो वि॒श्वतो॑ मुखाऽति॑ ना॒वेव॑ पारय ।
अप॑ नः॒ शोशु॑चद॒घम्, इति ।
हेऽग्ने नोऽस्माकं द्विषो द्वेषिणो मुखा मुखानि विश्वतः सर्वस्माद्देशादतिपारया-
तीत्य परतो नय । तत्र दृष्टान्तः—नावेव यथा नावा परतस्तार (तः प्राप)यन्ति
तद्वत् । यद्वा हे विश्वतोमुखाग्ने द्विषः शत्रूनतिपारयेति व्याख्येयम् ।
अथाष्टममाह—
स नः॒ सिन्धु॑मिव ना॒वयाऽति॑पर्षा
स्व॒स्तये॑ । अप॑ नः॒ शोशु॑चद॒घम्, इति ।
हेऽग्ने स त्वं नोऽस्माकं स्वस्तये क्षेमायातिपर्ष दुःखजातमतीत्य परतः प्रापय
तत्र दृष्टान्तः—नावया सिन्धुमिव यथा लोके नावा समुद्रं तारयन्ति तद्वत् ।
अथ नवममाह—
आप॑: प्रव॒णादि॑व य॒तीर॒पास्मत्स्य॑न्दता-
म॒घम् । अप॑ नः॒ शोशु॑चद॒घम्, इति ।
प्रवणाँनिम्नदेशान्निमित्तभूताद्यतीर्निर्गता आप इवास्मत्तः सकाशादघं पापम-
पेत्य स्यन्दतां प्रवाहरूपेण गच्छतु ।
अथ दशममाह—
उ॒द्गा॒ना॒र्दुद॒कानी॒वापा॒स्मत्स्य॑न्दताम॒घम् ।
अप॑ नः॒ शोशु॑चद॒घम् , इति ।
१ ग. परिभवासि । २ क. ख. ॰तू । अथा॰ । ३ ख. ॰णान्नअङ्गे॰ । ४ ग. ॰तीर्गच्छन्ता-
म्भो॑ ।