तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

४०६ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा०६अनु०१]
इदं त्वा॒ वस्त्रं॑ प्रथ॒मं न्वाग॒न्निति॑ ।
हे प्रेत त्वामिदं वस्त्रं प्रथमं नु प्रथममेवाऽऽगन्नागच्छतु ।
कल्पः—" अथास्येतरदपादत्तेऽपैतदूहेति तत्पुत्रो भ्राता वाऽन्यो वा प्रत्यासन्नबन्धुः
प्रतीतः परिधाय " इति । पाठस्तु—
अ॒पैतदू॑ह॒ यदि॒हाबि॑भ्रः पु॒रा । इ॒ष्टा॒पूर्तम॒नुसं॒पश्य॑
दक्षि॑णां य॒था ते॒ दत्तं॑ बहु॒धा वि ब॑न्धुषु, इति ।
हे प्रेत यद्वस्त्रं पुरा त्वमबिभर्धारितवानासि, एतदपोहापसारय । इष्टापूर्तं त्वयाऽ-
नुष्ठितं श्रौतं स्मार्तं च यत्कर्म तदनुसंपश्यानुक्रमेण स्मर । दक्षिणां च ब्राह्मणेभ्यो
दत्तामनुसंपश्य । ते त्वदीयं धनं बन्धुषु प्रीतिदानरूपेण बहुधा यथा विशेषेण दत्तं
तमपि प्रकारमनुसंपश्य । ततस्तदनुरूपं पुण्यलोकं गच्छेत्यभिप्रायः ।
इ॒मौ यु॑नज्मि ते॒ वह्नी॑ असुनी॒थाय॒ वोढ॑वे । याभ्यां॑
य॒मस्य॒ साद॑न॒ꣳ सु॒कृतां॒ चापि॑ गच्छा॒तात् ।
कल्पः—" अथैनमेतयाऽऽसन्द्या सह तत्तंस्येन कटेन वा संवेष्ट्य दासाः प्रवयसो
वहेयुरथैनमनसा वहन्तीत्येकेषामनश्चेद्युञ्ज्यात्— इमौ युनज्मि ते वह्नी असुनीथाय
वोढवे । याभ्यां यमस्य सादनꣳ सुकृतां चापि गच्छतात् " इति । हे प्रेत ते तवासुनी-
थाय प्राणसदृशस्य शरीरस्य नयनाय वोढवे शकटं वोढुं वह्नी वोढाराविमौ बलीवर्दौ
युनज्मि शकटे योजयामि । याभ्यां बलीवर्दाभ्यां यमस्य सादनं स्थानं सुकृतां चापि
पुण्यकृतां पुरुषाणामपि स्थानं गच्छताद्गमिष्यसि । तादृशौ युनज्मीत्यन्वयः ।
पू॒षा त्वे॒तश्च्या॑वयतु प्र वि॒द्वानन॑ष्टपशु॒र्भुव॑नस्य गो॒पाः ।
स त्वै॒तेभ्यः॒ परि॑ददातु पि॒तृभ्यो॒ऽग्निर्दे॒वेभ्यः॑ सुवि॒दत्रे॑भ्यः ।
कल्पः—अथैनमाददत आदीयमानमनुमन्त्रयते—पूषा त्वेतश्च्यावयतु प्र विद्वान
नष्टपशुर्भुवनस्य गोपाः । स त्वैतेभ्यः परिददात्पितृभ्योऽग्निर्देवेभ्यः सुविदत्रेभ्य इति
तृतीयमेतस्याध्वनो गत्वा निदधाति " इति । हे प्रेत पूषा योऽयं पोषको देवः सोऽ-
त्वामितो देशात्प्रच्यावयतु प्रचालयतु । कीदृशः । विद्वानानन्तव्यमार्गाभिज्ञः । अन-
ष्टपशुः । वाहका मनुष्या द्विपात्पशवः । अनड्वाहौ चतुष्पात्पशू । अनष्टा अनुपद्रुताः
पशवो यस्यासावनष्टपशुः, वाहकोपद्रवरहित्येन नेतुं समर्थः । भुवनस्य गोपाः
सर्वस्य लोकस्य रक्षकः । स तादृशः पूषा त्वामेतेभ्यः पूर्वसिद्धेभ्यः पितृभ्यः
१ ख. ॰च्छतु । क° । २ ग. तत्तल्पेन ।