तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

ततो॑ नो धेहि भेष॒जम् । ततो॒ नो मह॒ आव॑ह, इति ।
हे वात ते गृहे यददो योऽसावमृतस्य निधिर्हितः स्थापितः, ततो निधेः सकाशा-
द्धोऽस्माकं जीवसे जीवनाय देहि कियदप्यमृतं प्रयच्छ । ततोऽमृतान्नोऽस्माकं भेषजं
दे ( धे ) हि, औषधं संपादय । ततस्तस्मान्नोऽस्माकं मह आवह तेजः संपादय ।
अथाष्टमं मन्त्रमाह—
वात॒ आवां॑तु भेष॒जं शं॒भूम॑यो॒भूनो॑
हृ॒दे। प्र ण॒ आयूं॑१षि तारिषत्, इति ।
अयं वातो भेषजं यथा भवति तथाऽऽवातु । नोऽस्माकं हृदे मनसे शंभूरनिष्ट-
शान्तिं भावयन्मयोभूः सुखं च भावयन्वर्तताम् । नोऽस्माकमायूंषि चिरकालजीवनानि
प्रतारिषत्प्रकर्षेण वर्धयतु ।
अथ नवमं मन्त्रमाह—
इन्द्र॑स्य गृ॒हो॑ऽसि॒ तं त्वा॒ प्रप॑द्ये सगुः
साश्व॑ः । सह॒ यन्मे॒ अस्ति॒ तेन॑, इति ।
अत्रेन्द्रशब्देन परमैश्वर्ययोगादादित्य उच्यते । तथा च ब्राह्मणम्—“ असौ वा
आदित्य इन्द्र एष प्रजापतिः ” इति । हे आदित्यमण्डल त्वामिन्द्रस्य गृहोऽसि, आदि-
त्यस्य निवासस्थानमसि । तं तादृशमादित्यगृहं त्वां प्रपद्ये प्राप्नोमि । कीदृशोऽहम् ।
सगुर्गोसहितः । साश्वोऽश्वसहितः । अन्यदपि मे यद्वस्तु विद्यते तेन सह त्वां
प्रविशामि ।
अथ दशमं मन्त्रमाह—
भूः प्रप॑द्ये॒ भुवः॒ प्रप॑द्ये॒ सुवः॒ प्रप॑द्ये॒ भूर्भुवः॒ सुवः॒ प्रप॑द्ये
वा॒युं प्रप॑द्येऽना॒र्तां२ देव॒तां प्रप॒द्येऽश्मा॑न॒माखणं॑ प्रप॑द्ये
प्र॒जाप॑तेर्ब्रह्मको॒शं ब्रह्म॑ प्रप॑द्य॒ ॐ प्रप॑द्ये, इति ।
भूः प्रपद्ये भूर्लोकदेवतां प्रपन्नोऽस्मि । एवमुत्तरत्रापि । यथा व्यस्तानां प्रपत्ति-
स्तथा समस्तानामपि प्रपत्तिः । अनार्तेत्यनेनाऽऽरोग्यकरी देवतोच्यते । आखणं खनि-
तुमशक्यमश्मानं दृढं पाषाणं प्रपद्ये । पाषाणवद्दार्ढ्यं ममास्त्वित्यर्थः । प्रजापतेः
१ घ. आयुष्वि । २ ग. °नार्तामित्य’ । ३ ग. ‘दार्ढ्यमथास्त्वित्य’ ।