तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

प्रपा० ४ अनु० १८] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । ३५५
ये ते॒ अ॒र्द्रा॒ इन्द॑वो॒ या उ॑ नाम॑यः । यास्ते॑ अग्ने
तनू॒व ऊर्जा॒ नाम॑ । ताभि॑स्त्वमु॒भयी॑भिः संवि॒-
दानः॑ । प्र॒जाभि॑रग्ने॒ द्रवि॑णे॒ह सी॑द । प्र॒जाप॑तिस्त्वा
सादयतु । तया॑ देव॒तयाऽङ्गि॒रस्वद्ध्रु॒वा सी॑द॒ इति॑ ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके चतुर्थप्रपाठकेऽ-
ष्टादशोऽनुवाकः ॥ १८ ॥
हेऽग्ने ते त्वदीया आर्द्रा योनयोऽश्वत्थवृक्षादिरूपा आर्द्राः कारणविशेषाः
सन्ति । “अश्वत्थाद्धव्यवाहाद्वि जातामग्नेस्तनुं यज्ञिया ५ संभरामि” इति श्रुतेः । याश्च
हुतायिनीराहवनीयादिस्थानविशेषाः सन्ति । हेऽग्ने ते त्वदीया इन्दवश्चन्द्रप्रभृतयः
स्थानविशेषा ये सन्ति । या ऊर्जुना (उ ना)भयो याश्चोर्जुना(याश्च वा) म्प्रभृदि-
स्थानविशेषाः सन्ति । हेऽग्ने ते त्वदीया याश्चान्यास्तनुव ऊर्जो नामौषध्यादिरू-
पत्वेनोर्जनामधारिण्यः सन्ति । ताभिः सर्वाभियुक्तस्त्वमुभयीभिर्देवीभिर्मानुषी-
भिश्च प्रजाभिः संविदान ऐकमत्यं गतस्त्वमिह क्षेत्रे द्रविणास्माकं धननिमित्तं
ऽग्ने सीद तिष्ठ । प्रजापतिरित्यादि पूर्ववत् ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्ति-
रीयारण्यकभाष्ये चतुर्थप्रपाठकेऽष्टादशोऽनुवाकः ॥ १८ ॥
═══════════
अथ चतुर्थ एकोनविंशोऽनुवाकः ।
कल्पः—“अध्वर्युरग्निमभिमृशत्यग्निरसि वैश्वानरोऽसीत्यनुवाकेन” इति । पाठस्तु—
अ॒ग्निर॑सि वैश्वान॒रोऽसि॑ । सं॒व॒त्स॒रोऽसि॑ । प॒रि॒व॒त्स॒-
रोऽसि॑ । इ॒दाव॑त्स॒रोऽसी॑दुवत्स॒रोऽसि॑ । इ॒द्वत्स॒रोऽसि॑
व॒त्स॒रोऽसि॑ । तस्य॑ ते वस॒न्तः शिरः॑ । ग्री॒ष्मो द॒क्षि॑णः
प॒क्षः । व॒र्षाः पुच्छ॑म् । श॒रदुत्त॑रः प॒क्षः । हे॒मन्तो मध्य॑म् ।
पूर्व॑पक्षाश्चित॑यः । अप॑रपक्षाः पुरी॑षम् । अहो॑रात्राणी-
ष्टका॑ः । तस्य॑ ते मासा॑श्चार्धमा॒साश्च॑ कल्पन्ताम् । ऋ॒तव॑स्ते
१ ग उर्जुनां॰ । २ क, ख. ॰न्ति । हेऽ॰ । ३ क. ख. ॰ग्ने त इ॰ । ४ क. ख. ॰न्दवो
यान्या॰ । ५ क. ख 'हाः । ऐडिक्या वित्याऽध्व॰ ।