तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

[प्रपा०२अनु०९] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । १४१
उपरि खट्वा॑दौ । स्पष्टमन्यत् ।
अथ वर्णभेदेन दीक्षादिनेषु भोजनद्रव्यविशेषं विधत्ते—
पयो॑ ब्रा॒ह्म॒णस्य॑ व्र॒तं यवा॑गू रा॑ज॒न्य॑स्याऽऽमि॒क्षा वैश्य॑स्य—इति ।
व्रतं भोजनमित्यर्थः ।
तदेतद्व्रतं प्रशंसति—
अथो॑ सौ॒म्येऽप्य॑ध्व॒र ए॒तद्व्र॒तं ब्रू॑यात्—,इति ।
अपि च न केवलं कूष्माण्डहोमकर्मण्येवैतद्व्रतं किंतु सोमयागेऽप्येतदेव दीक्षा-
व्रतं कर्तव्यमित्येव ब्रूयात् । यस्मान्महत्यपि यज्ञे व्रतमिदमपेक्षितं तस्मादिदं
प्रशस्तम् ।
अशक्तं प्रति कंचिद्विशेषं विधत्ते—
यदि॑ मन्ये॒तोप॑दस्या॒मीत्यो॑द॒नं धा॒नाः सक्तू॑न्घृ॒-
तम॒ित्यनु॑व्रतयेदा॒त्मनो॑ऽनु॑पदासाय (१), इति ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके द्वितीयप्रपाठकेऽ-
ष्टमोऽनुवाकः ॥ ८ ॥
दीक्षितो यथोक्तव्रतेनोपदस्याम्युपक्षीणो भवामीति यदि मन्येत, तदानीं यथोक्त-
दीक्षादिव्रतमनु शरीरस्योपक्षयपरिहारार्थमोदनादिकं यत्किंचिदनुव्रतयेद्भुञ्जीत । धाना
भृष्टयवतण्डुलाः । सक्तवस्तत्पिष्टानि । इतिशब्देनेदृशमन्यदपि विवक्ष्यते ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीय-
तैत्तिरीयारण्यकभाष्ये द्वितीयप्रपाठकेऽष्टमोऽनुवाकः ॥ ८ ॥
अथ द्वितीये नवमोऽनुवाकः ।
अस्य प्रपाठकस्य स्वाध्यायब्राह्मणमिति समाख्यातः स्वाध्याय एवात्र प्राधान्येन
विधेयः । तस्मिंश्च शुद्धः पुमानधिकारी । अतः शुद्धिहेतून्यज्ञोपवीतसंध्यावन्दनकूष्मा-
ण्डहोमानभिधाय स्वाध्यायं विधातुमुपाख्यानमाह—
अजा॑न्ह॒ वै पृश्नी॑ग्ंस्तप॒स्यमा॑नान्ब्रह्म॑ स्वय॒म्भ्व॑भ्या॑नर्षत्त
ऋष॑योऽभवन्तत्तदृषी॑णा॒मृषि॑त्वं तां दे॒वता॒मुपा॑तिष्ठन्त य॒ज्ञ-
कामा॑स्त ए॒तं ब्रह्म॑य॒ज्ञम॑पश्यन्तमाह॒रन्तेना॑यजन्त--, इति ।
१ ख. ग. ख्यानात्स्वाध्या° । २ क. तस्मिञ्शुद्धः ।