तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

१४० श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्- [प्रपा० २अनु० ८]
भ्रूणहत्यासमस्यापि मुख्यभ्रूणहत्याया अर्वाचीनत्वात्तेन होमेन निवृत्तिर्युज्यते ।
भ्रूणहत्याया अर्वाचीनमपि तारतम्यतो भवति तस्मात्कथमेकेन होमेन निवृत्तिरित्या-
शङ्क्य दीक्षातारतम्येनेत्युत्तरं दर्शयति-
याव॑दे॒नो दी॒क्षामु॒पैति॑ दी॒क्षित ए॒तैः सं॒ततिं॑ जुहोति॒-, इति ।
अल्पं महद्वा यावदेनो भवति तदनुसारेणाल्पां महतीं वा दीक्षां कृत्वा तैस्त्येनस
उँचिते काले संतति प्रतिदिनं जुहोति तत्र तारतम्येन षड्दीक्षाभेदाः ।
तत्र प्रथमं दीक्षाभेदं दर्शयति-
सं॒व॒त्स॒रं दीक्षि॑तो भवति संवत्सरादे॒वाऽऽत्मानं॑ पुनी॒ते-, इति ।
न मांसमश्नीयादितिनियमचरणं दीक्षा पापाधिक्ये सति संवत्सरं दीक्षितो भूत्वा
तस्मिन्संवत्सरे प्रतिदिनं जुहुयात् । तया संवत्सरदीक्षया स्वात्मानं शोधयति ।
पाँपानुसारेण दीक्षायाः पक्षान्तराणि विधत्ते--
मासं॑ दी॒क्षितो॑ भवति॒ यो मासः॒ स सं॑वत्स॒रः सं॑वत्स॒रादे॒वाऽऽ-
त्मानं॑ पुनीते॒ चतु॑र्विꣳशतिꣳ रात्रीर्दीक्षि॑तो भवति॒ चतु॑र्विꣳशति-
रर्धमासाः॒ सं॑वत्स॒रः सं॑वत्स॒रादे॒वाऽऽत्मानं॑ पुनीते॒ द्वाद॑श
रात्री॒र्दीक्षि॑तो भवति॒ द्वाद॑श॒ मासाः॒ सं॑वत्स॒रः सं॑वत्स॒रा-
दे॒वाऽऽत्मानं॑ पुनीते षड्रात्री॒र्दीक्षि॑तो भवति॒ षड्वा ऋ॒तवः॒
सं॑वत्स॒रः सं॑वत्स॒रादे॒वाऽऽत्मानं॑ पुनीते तिस्रो॒ रात्री॒र्दीक्षि॑तो
भव॑ति त्रिपदा॑ गाय॒त्री गाय॒त्रिया ए॒वाऽऽत्मानं॑ पुनीते॒-, इति ।
पापबाहुल्ये सति संवत्सरनियमेन या शुद्धिः पापाल्पत्वे सा शुद्धिर्मासमात्रेण संम-
वाप्यते । एवमुत्तरॆष्वपि । अतः सर्वेषां संवत्सरसाम्यम् । गायत्रीपादानां त्रित्वसा-
म्येन त्रिरात्रदीक्षाया गायत्रीत्वात्तयैव शुद्धिर्भवति ।
अथ नियमान्विधत्ते--
न माꣳसम॑श्नीया॒न्न स्त्रिय॑मु॒पेया॒न्नो-
पर्यीसी॑त॒ जुगु॑प्सेता॒नृता॒त्-, इति ।
१ ग. ॰ते । तेन भ्रू॰ । २ ग. ॰चीनानाम॰ । ३ ग. ॰तम्पोपेतत्वात्क॰ । ४ क. तदेन॰ ।
५ ग. उपचिते । ६ ग. ॰ले प्र॰ । ख. षड्भेदा दीक्षाः । त॰ । ग. षड्भेदाः । ८ ख. ॰दित्य॰-
दिनि॰ । ९ ख. ग. दीक्षायाः । १० ग. पापह्रासानु॰ । ११ ग. गायत्र्या । १२ ख. संपाद्यते । ग.
समाप्यते १३ क. ॰त्तरेष्वपि ।