तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

१२२ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा० २अनु० ३]
अथ द्वितीये तृतीयोऽनुवाकः ।
द्वितीये संध्यावन्दनमुक्तम् । तृतीयादिषु चतुर्ष्वनुवाकेषु पापक्षयार्थं कूष्माण्डहो-
माङ्गभूता मन्त्रा उच्यन्ते । तत्र तृतीयानुवाकेगतास्वृक्षु प्रथमामाह—
यद्दे॑वा दे॒वहे॑ळनं॒ देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम् । आ॒दि॒-
त्यास्तस्मा॑न्मा मुञ्च॒तर्ते॒स्यर्तेन॒ मामि॑त, इति ।
देवासो देवनशीला आदित्या अदितेः पुत्रा हे देवा देवहेडनं देवानां क्रोधका-
रणं यत्कर्म वयं चकृम, तस्मादपराधाद्यूयं मुञ्चत । अपि चर्तस्य यज्ञस्य संब-
न्धिना ऋतेन सत्येन होमेन मां यूयमित प्राप्नुत ।
अथ द्वितीयामाह—
दे॒वा जी॒वन॒काम्या॒ यद्वा॒चाऽनृ॑तमू॒दिम॑ ।
तस्मा॑न्न इ॒ह मु॑ञ्चत॒ विश्वे॑ देवाः स॒जोष॑सः, इति ।
हे देवा वयं जीवनकाम्या जीवनमात्मन इच्छन्तो यदनृतं वाचोदिम राजसे-
वादौ तत्प्रियार्थमनृतमुक्तवन्तः, सजोषसः परस्परमस्माभिश्च समानप्रीतियुक्ता हे
विश्वे देवा इहास्मिन्कर्मण्यनुष्ठिते सति तस्मात्पापान्नोऽस्मान्मुञ्चत ।
अथ तृतीयामाह---
ऋ॒तेनं॑ द्यावापृथिवी ऋ॒तेन॒ त्वꣳ सर॑स्वति ।
कृ॒तान्नः॒ पाशे॒न॑सो॒ यत्किंचाऽनृ॑तमू॒दिम॑, इति ।
हे द्यावापृथिव्यावृतेन यज्ञेन विगुणेन यत्पापं प्राप्तं तथा॑ हे सरस्वति, ऋतेन
यत्पापं प्राप्तं त्वं द्यावापृथिव्यौ चेत्येता यूयं कृतात्तस्मादेनसो नोऽस्मान्पाहि पाले-
त्यर्थः । किंच यत्किंचिदनृतमूदिम वयमुक्तवन्तस्तस्मादप्येनसः पात ।
अथ चतुर्थीमाह—
इन्द्रा॒ग्नी मि॒त्रावरु॑णौ॒ सोमो॑ धा॒ता बृह॒स्पतिः॑ ।
ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सो॒ यद॒न्यकृ॑तमा॒रिम॑, इति ।
यत्पापमन्यकृतमन्येन यज्ञव्यतिरिक्तेन निमित्तेन कृतमारिम वयं प्राप्ताः, तस्मादे-
नसस्त इन्द्रादयो बृहस्पत्यन्ता देवा नोऽस्मान्मुञ्चन्तु ।
१ क. कूष्माग्ड° । २ क. ख. ॰कस्थास्वृ॰ । ३ ख. ॰हेडनं । ग. ॰हेलनं । ४ क. ख.
॰यार्थी अनु॰ । ५ ग. ॰थिरी ऋतेन सत्यवचनेन य॰ । ६ क. ख. यथा । ७ ग. ॰तं त्वमनृतत-
मानर्तेन या॰ । ८ ग ॰ह्येतौ यू॰ । ९ ग. ॰हि यूयं पा॰ ।