सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary

कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished914 पृष्ठ

पृष्ठ 117, कुल 914 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 117

११४ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा०१अनु०३१]
जुहोमि। स वैश्रवणो मेऽर्थान्‌मदीयान्हिरण्यलाभादीन्पुरुषार्थान्मा विवर्धान्मा विनाश-
यतु, किंतु मयि संपादयतु तदर्थमिदं स्वाहुतमस्तु।
अथोपस्थानमन्त्रमाह—
रा॒जा॒धि॒रा॒जाय॑ प्रसह्यसा॒हिने॑। नमो॑ व॒यं वै᳖श्रव॒णाय॑ कुर्महे। स
मे॒ कामा॒न्काम॒कामा॑य॒ मह्य॑म्। कामे॑श्व॒रो वै᳖श्रव॒णो द॑दातु।
कु॒बेरा॑य वैश्रव॒णाय॑। म॒हा॒रा॒जाय॒ नमः॑। केत॑वो अरु॒णास॑श्च।
ऋष॑यो वात॑रश॒नाः। प्रति॑ष्ठाꣳ श॒तर्धा हि। समा॑हितासो सह॒स्र-
धार्य॑सम्। शिवा नः॒ शंत॑मा भवन्तु। दि॒व्या आप॒ ओष॑धयः।
सु॒मृ॒डी॒का सर॑स्वति। मा ते॑ व्योम॑ सं॒दृशि॑ (६), इति॥
अश्वांन्वलिर्भुवो भवेयुः श्रितश्चं सप्त चं॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके प्रथमप्रपाठके
एकत्रिशोऽनुवाकः॥ ३१॥
राज्ञां सर्वेषामधिकत्वेन यो राज्य(ज्ञा) स्वामी सोऽयं राजाधिराजस्तस्मै, बला-
त्कारेण सर्वेषां लाभामां योऽभिभाविता प्रतिबन्धकः स प्रसह्यसाही तस्मै, वैश्रवणाय
वयं यजमाना नमस्कुर्महे। कामेश्वरः सर्वेषां कामानां स्वामी स वैश्रवणः काम-
कामाय बलभोगार्थिने मह्यं मे कामान्मदपेक्षितान्सर्वान्भोगान्ददातु। कुबेररूपाय
महाराजाय वैश्रवणाय नमोऽस्तु केतव इत्यादिकं पूर्वमेव (तै० आ० अ० २१)
व्याख्यातम्। अस्य च वैश्रवणयज्ञस्याऽऽरुणकेतुक्रान्तः प्रयोगो बहिश्च स्वातन्त्र्येण
प्रयोग इत्युभयप्रकारो विद्यते। तच्च सर्वाहुतिहोमान्ते बौधायनेन दर्शितम्— “वैश्रव-
णयज्ञो ब्राह्मणेन व्याख्यातोऽन्नकामस्य सर्वकामस्य वा पर्वणि पर्वणि वैश्रवणयज्ञः।।
सोत्तरवेदिषु ऋतुषु चिन्वीतेति यथाब्राह्मणम्” इत्यादि॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्ति-
रीयारण्यकभाष्ये प्रथमप्रपाटक एकत्रिशोऽनुवाकः॥ ३१॥
अथ प्रथमे द्वात्रिंशोऽनुवाकः।
अथाऽऽरुणकेतुकचयनोङ्गव्रतं विधत्ते—
संवथ्सरमेतद्व्रतं॑ चरेत्। द्वौ वा मा॑सौ, इति।