सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary

कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished914 पृष्ठ

पृष्ठ 113, कुल 914 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 113

११० श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्—[प्रपा०१अनु०३१]
अथ तृतीयामाह—
यन्मे॒ रेत॑: प्रसि॑च्यते । यन्म॒ आजा॑यते॒ पुन॑: ।
तेन॑ माम॒मृतं॑ कुरु । तेन॑ सुप्र॒जसं॑ कुरु (१), इति ।
पुन॑र्द्वे च॑ ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके प्रथमप्रपाठके
त्रिंशोऽनुवाकः ॥ ३० ॥
मे मदीयं यद्रेतो गर्भाशये प्रकर्षण सिच्यते मे मदीयं यद्रेतः पुनरप्याज्ञायतेऽ-
पत्यरूपेणोत्पद्यते, तेनापत्येन मां यजमानममृतं सुखयुक्तं कुरु । तेनापत्यरूपेण
रेतसा मां सुप्रजसं शोभनपुत्रपौत्रादिप्रजायुक्तं कुरु ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरी-
यारण्यकभाष्ये प्रथमप्रपाठके त्रिंशोऽनुवाकः ॥ ३० ॥
अथ प्रथम एकत्रिंशोऽनुवाकः ।
अथ वैश्रवणयज्ञमन्त्रा उच्यन्ते । तत्र चतसृभिर्वैश्रवणमावाहयेत् । तासु प्रथमामाह—
अ॒द्भिद्यस्तिरोधाऽजा॑यत । तत्र॑ वैश्रव॒णः सदा॑ ।
तिरो॑ धेहि सप॒त्नान्न॑: । ये अपोऽश्न॑न्ति॒ केच॑न, इति ।
अत्रानादिसिद्धः कुबेरः संबोध्योच्यते—हे कुबेर त्वया गृहीतो यो वैश्रवणो
विश्रवसोऽपत्यं स खलु सदा तवाद्भ्यस्तिरोधाऽजायत, अनु(बु)पलक्षितानां त्वदीय-
कर्मणां तिरोधायक आसीत् । अतो वैश्रवणस्य कर्मतिरोधायकत्वं निवार्य तन्मुखेन
नोऽस्मदीयान्शत्रूंस्तिरो धेहि विनाशय । ये केचनान्येऽपि अपोऽस्मदीयानि कर्माण्य-
श्नन्ति तिरो दधति नाशयन्ति तानपि सर्वांस्त्वं तिरो धेहि ।
अथ द्वितीयामाह--
त्वा॒ष्ट्रीं मा॒यां वै॑श्रव॒णः । रथं॑ स॒हस्र॑वन्धु॒रम् ।
पु॒रुश्च॒क्रं स॑हस्रा॒श्वम् । आस्था॒याऽऽया॑हि नो ब॒लिम्, इति।
हे कुबेर वैश्रवणसहितस्त्वं रथमास्थाय नो बलिमस्मदीयां पूजां प्रत्यायाह्यागच्छ।
कीदृशं रथम्, सहस्रंवन्धुरमराणां सहस्रं यस्मिंश्चक्रे तच्चक्रं सहस्रवत्तद्युक्ता धूर्यस्य
१ ग. ॰स्रव-धु॰ । २ ख. ग 'स्रव-धु' ।