स्वप्नवासवदत्तम् (महाकवि भास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

INTRODUCTION. xxxiii
The heavy responsibilities of a king and a minister as described
by them respectively are found in the following:—
“धर्मः प्रागेव चिन्त्यः सचिवमतिगतिः प्रेक्षितव्या स्वबुद्ध्या
प्रच्छाद्यौ रागदोषौ मृदुपसुरुषगुणौ कालयोगेन कार्यौ ।
ज्ञेयं लोकानुवृत्तं परचरनयनैर्मण्डलं प्रेक्षितव्यं
रक्ष्यो यत्नादिहात्मा रणशिरसि पुनः सोऽपि नावेक्षितव्यः ॥”
(Anka 1, sloka 12.)
“प्रसिद्धौ कार्याणां प्रवदति जनः पार्थिवबलं
विपत्तौ विस्पष्टं सचिवमतिदोषं जनयति ।
अमात्या इत्युक्ताः श्रुतिसुखमुदारं नृपतिभिः
सुसूक्ष्मं दण्डचन्ते मतिबलविदग्धाः कुपुरुषाः ॥”
(Anka 1, sloka 5.)
The commencement of the night is described below:—
“व्यामृष्टसूर्यतिलको विततोडुमालो
नष्टातपो मृदुमनोहरशीतवातः ।
संलीनकामुकजनः प्रविर्कीर्णचोरो
वेषान्तरं रचयतीव मनुष्यलोकः ॥”
(Anka 2, sloka 13.)
The supreme efficacy of Fate is shown in the following verse:—
“यत्ने कृते यदि न सिध्यति कोऽत्र दोषः
को वा न सिध्यति ममेति करोति कार्यम् ।
यत्नैः शुभैः पुरुषता भवतीह नॄणां
दैवं विधानमनुगच्छति कार्यसिद्धिः ॥”
(Anka 3, sloka 12.)
Effects of darkness (from Bālacharita) are here depicted:—
“अप्रकाशा इव दिशो घनीभूता इव द्रुमाः ।