स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

[Header] 70 स्मृतिचन्द्रिकायां
संवत्सरकृतेनेह नरो धर्मेण मुच्यते ॥
दशमीशेषसंयुक्ता गान्धार्या समुपोषिता ।
तस्याः पुत्रशतं नष्टं तस्मात्तां परिवर्जयेत् ॥
ब्रह्मकैवर्ते -
दशमीशेषसंयुक्तां यः करोति विमूढधीः ।
एकादशीफलं तस्य न स्याद्द्वादशवार्षिकम् ॥
इति । एवञ्च यानि विद्धोपवासनिषेधपराणि तानि सर्वा-
ण्यरुणोदयवेधाभिप्रायाणीति मन्तव्यम् । अत एव भविष्य-
पुराणं -
अरुणोदयं यदा शुद्धं दशमीवेधवर्जितम् ।
सर्वदोषविनिर्मुक्तमुपोष्यं तद्दिनं स्मृतम् ॥
इति । यदा तु शुद्धमरुणोदयं वेधराहित्येन जानाति तदा
सर्वदोषरहितं तद्दिनमुपोष्यमित्यर्थः । एवञ्च यत्कैश्चिदुक्तं
‘यानि विद्धोपवासनिषेधपराणि तान्युदयादूर्ध्वविषयाणि’
इति, तदपास्तम् । अतो यत्र दशमीविद्धैकादशी द्वादश्यां
नास्ति तत्र द्वादश्यामुपोष्य त्रयोदश्यां पारणं कार्यमिति
सिद्धम् । यत्तु हारीतेनोक्तं-
त्रयोदश्यां यदा न स्याद्द्वादशी घटिकाद्वयम् ।
दशम्येकादशी विद्धा सैवोपोष्या सदा तिथिः ॥
यदपि ऋष्यशृङ्गेण-
पारणे न हि लभ्येत द्वादशी कलयाऽपि चेत् ।