स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

62 स्मृतिचां ॥
द्वादश्यां वर्जयेन्नित्यं सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
बृहस्पतिरपि—
दिवानिद्रां परान्नं च पुनर्भोजनमैथुने ।
क्षौद्रं कांस्यामिषं तैलं द्वादश्यामष्ट वर्जयेत् ॥
अङ्गिरा अपि—
सायमाद्यन्तयोरह्नोस्सायं प्रातश्च मध्यमे ।
उपवासफलप्रेप्सुर्जह्याद्भक्तचतुष्टयम् ॥
इति । न चात्र फलश्रवणात् काम्योपवासविषयमिति शङ्कनी-
यं, नित्येऽप्युपात्तदुरितक्षयादिफलसंबन्धात् । केचित्तु—नित्ये
फलाभावाद्यान्येकभक्तादीनि तानि—
य इच्छेद्विष्णुसायुज्यं श्रियं सन्ततिमेव च ।
एकादश्यां न भुञ्जीत पक्षयोरुभयोरपि ॥
इत्यादिविहितकाम्योपवासविषयाणीति वर्णयन्ति । यदत्र युक्तं
तद्ग्राह्यम् । अत्रोपवासग्रहणविधिमाह देवलः—
गृहीत्वौदुम्बरं पात्रं वारिपूर्णमुदङ्मुखः ।
उपवासं तु गृह्णीयात् यद्वा सङ्कल्पयेद्बुधः ॥
इति । औदुम्बरं ताम्रमयं पात्रं जलपूर्णं उदङ्मुखः आ-
दाय उपवासं गृह्णीयात्, यद्वा सङ्कल्पयेत् सङ्कल्पमात्रं कुर्या-
दित्यर्थः । अत्र पात्रग्रहणं प्रथमसङ्कल्पविषयं काम्योपवास-
विषयं चेति कैश्चिदुक्तम् । सङ्कल्पमन्त्रोऽपि तेनैव दर्शितः—