स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

न पक्वं भोजयेद्विप्रान् सच्छूद्रोपि कदाचन ।
भोजयेच्चश्नतां पापं तस्यापि प्रभवेत्सताम् ॥
सतां शूद्रान्नभोजने भोक्तॄणां शूद्रस्य च पापं भवेत् । कः
पुनस्सच्छूद्र इत्यपेक्षिते व्याघ्रः—
संस्कृतायां तु शूद्रायां ब्रह्मवीर्यसमुद्भवः ।
स्वकर्मनिरतश्चैव सच्छूद्रः संप्रकीर्तितः ॥
उशनसा तु लब्धक्रीतादिपक्वान्नसद्भावेऽप्यामश्राद्धमेव द्विजैः
कार्यमित्युक्तं—
अपत्नीकः प्रवासी च यस्य भार्या रजस्वला ।
सिद्धान्नेन न कुर्वीत आमं तस्य विधीयते ॥
सिद्धान्नेन कार्यान्तरार्थं यथाकथाञ्चित्सिद्धान्नेन । अपत्नीका-
दिग्रहणं पाकसामग्र्यादिरहितपुरुषोपलक्षणार्थम् । अत एव
जमदग्निः—
न भवेद्यस्य सामग्री दारा वा गृहमेव वा ।
आमश्राद्धं प्रकुर्वीत वृद्धो बालश्च यो भवेत् ॥
पाकसामग्रीसद्भावे कस्यचिदामश्राद्धं कर्तव्यमित्याह स एव—
यावत्स्यान्नाग्निसंयुक्तः उत्सन्नाग्निरथापि वा ।
आमश्राद्धं तदा कुर्यादृतेऽग्नौकरणं भवेत् ॥
पक्वेन श्राद्धं क्वचिदावश्यकमित्याह हारीतः—
श्राद्धविघ्ने द्विजातीनामा मश्राद्धं प्रकीर्तितम् ।
अमावास्याद्यनियतं माससंवत्सराहते ॥
SMRITI CHA.—Vol. V. 53