स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

सगोत्रो वाऽन्यगोत्रो वा यो भवेद्विधिना सुतः ।
पिण्डं श्राद्धविधानं च क्षेत्रिणे प्राङ्निर्वपेत् ॥
बीजिने तु ततः पश्चात् क्षेत्री जीवति चेत्क्वचित् ।
बीजिने दद्युरादौ तु मृते पश्चात्प्रदीयते ॥
इति । क्षेत्रिण इति शेषः ।
इति स्मृतिचन्द्रिकायां मातामहश्राद्धाधिकारिनिर्णयः.
अथ जीवत्पितृकश्राद्धनिर्णयः.
तत्र कात्यायनः—
सपितुः पितृकृत्येषु अधिकारो न विद्यते ।
न जीवन्तमतिक्रम्य किञ्चिद्दद्यादिति श्रुतिः ॥
इति । पितृकृत्येषु श्राद्धेषु पितामहादिसम्बन्धिष्वित्यर्थः । अत्र
केषुचिदपवादो मैत्रायणीयपरिशिष्टे दर्शितः—
उद्वाहे पुत्रजनने पित्र्येष्ट्यां सौमिके मखे ।
तीर्थे ब्राह्मण आयाते षडेते जीवतः पितुः ॥
इति । जीवतः पितुः पुत्रस्य षडेते श्राद्धकाला इत्यर्थः ।
पित्र्येष्ट्यां चातुर्मास्येषु, सौमिके मखे सोमयागादौ पुरोडा-
शात्पिण्डदाने च । एतत्साग्निकाभिप्रायम् । अत एव सुमन्तुः—
न जीवपितृकः कुर्याच्छ्राद्धमग्निमृते द्विज ।
येभ्य एव पिता दद्यात्तेभ्यः कुर्वीत साग्निकः ॥