स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

194 स्मृतिचन्द्रिकायां

यस्मात् ब्राह्मणबाहुळ्यात् दोषो बहुतरो भवेत् ।
श्राद्धनाशो मौननाशः श्राद्धतन्त्रस्य विस्मृतिः ॥
उच्छिष्टोच्छिष्टसंस्पर्शो निन्दा चाप्यन्नभोक्तृषु ।
वितण्डया परीवादो जल्पास्तेऽपि पृथग्विधाः ॥
इति, शेषान् आमन्त्रितान् अतिथिप्रभृतीन् । तदेतत्सुसमृ-
द्धस्यापि यस्य ब्राह्मणबाहुल्ये सत्क्रियादिसंपादनासार्मथ्यं
तद्विषयम् । यस्य तु सम्पादनसामर्थ्यमस्ति तद्विषयं शौनका-
दिवचनमिति सर्वमनवद्यम् । न चात्रानाढ्यतया व्यवस्था
संभवति, 'द्वौ दैवे पितृकृत्ये त्रीन् एकैकमुभयत्र वा। भोजयेत्सु-
समृद्धोपि' इति मनुना आढ्यविषयेऽप्यल्पसंख्याऽभिधानात् ।
यत्तु शङ्खेनोक्तं—
भोजयेदथवाऽप्येकं ब्राह्मणं पङ्क्तिपावनम् ।
इति, तदेतदनेकब्राह्मणाद्यलाभविषयम् । एवं निरूपितसङ्ख्या-
न्वितान् विप्रान् स्वगृह एव स्थितान् उपगम्य निवेदयेत् ।
तथाचोक्तमत्रिणा—
प्रथमेऽह्नि निवासस्थान् श्रोत्रियादीन्निमन्त्रयेत् ।
कथयेत्तु तदैवैषां नियोगं पितृदैविकम् ॥
सर्वायासविनिर्मुक्तैः कामक्रोधविवर्जितैः ।
भवितव्यं भवद्भिर्नः श्वो भूते श्राद्धकर्मणि ॥
इति । प्रथमेऽह्नि पूर्वेद्युरित्यर्थः । निवासस्थान् स्वकीयनिवा-
सस्थितान् । मात्स्येऽपि—