स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

श्राद्धकाण्डे श्राद्धकालविषयाणि ९५

सम्बन्धिबान्धवादीनामेकोद्दिष्टं तु सर्वदा ॥

इति । यत्तु जातूकर्ण्येन सपिण्डीकरणं प्रकृत्योक्तं-

अत ऊर्ध्वं न कर्तव्यमेकोद्दिष्टं कदाचन ।

सपिण्डीकरणान्तं च तत्प्रोक्तमिति मुद्गलः ॥

प्रेतत्वं चैव निस्तीर्णः प्राप्तः पितृगणं तु सः ।

च्यवते पितृलोकात्तु पृथक्पिण्डेन योजितः ॥

सपिण्डीकरणादूर्ध्वं पृथक्त्वं नोपपद्यते ।

पृथक्त्वे तु कृते पश्चात् पुनः कार्या सपिण्डता ॥

इति, यच्च कार्ष्णाजिनिना-

अत ऊर्ध्वं न कर्तव्यमेकोद्दिष्टं कदाचन ।

सपिण्डीकरणान्तं च प्रेतस्यैतदमङ्गलम् ॥

यच्च यमेन-

यस्सपिण्डीकृतं प्रेतं पृथक्पिण्डेन योजयेत् ।

विधिघ्नस्तेन भवति पितृहा चोपजायते ॥

एकमुद्दिश्य यद्दानं प्रेतकर्म तदुच्यते ।

पितृभ्यो दीयते श्राद्धमाहुस्तत्र द्विजोत्तमाः ॥

इति, यच्च पुराणे-

प्रदानं यत्र यत्रैषां सपिण्डीकरणात्परम् ।

तत्र पार्वणवच्छ्राद्धमेकोद्दिष्टं त्यजेद्बुधः ॥

इति, तदेतत्सर्वं प्रातिपद्येनैकोद्दिष्टविध्यभावे द्रष्टव्यम् । ननु-

मघायुक्ता तु तत्रापि शस्ता राजन् त्रयोदशी ।