सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

Shadvimsha Brahmana of the Samaveda with Commentary

सामवेदीय वैदिक ऋषि मण्डल द्वारा

DevanagariSanskritpublished226 पृष्ठ

पृष्ठ 67, कुल 226 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 67

द्वितीयोऽध्यायः (१) ६७
आह य एवं निनर्दन् गायति स बहुतमात् पुरुषात् बहुसंततिपर्यन्त-
मन्नमत्तीत्यर्थः । किं च, य एवं वेद सोऽपि अन्नादो भवति ॥ २४ ॥
तत्रैव विशेषान्तरमाह—
निरुक्तं चानिरुक्तं गायति ॥ २५ ॥
तामृचमंशभेदेन निरुक्तामनिरुक्तां च गायेत् । अयमर्थः । अस्य
चत्वारो गीतिखण्डाः । तान् क्रमेण निरुक्तमनिरुक्तमित्येवं व्यत्यासं गायेदिति ।
तथा च द्राह्यायणः—तस्याः द्वितीयं पादं निर्ब्रूयात् । तृतीये चाक्षरे
पञ्चमषष्ठे (ला. श्रौ. सू. ७. १३. ३.) इति । अस्यार्थः--अस्याः द्वितीयं
पादं निरुक्तं गायेत् । तृतीये पादे प्रथमं चतुरक्षरमनिरुक्तं पुनः पञ्चमषष्ठे
निरुक्ते गायेत् । हिंकारादूर्ध्वं पुनरप्यनिरुक्तमित्येवं व्यत्यासं गायेदिति ॥ २५ ॥
तत्प्रशंसति—
निरुक्तेन वै वाचो भुञ्जतेऽनिरुक्तमस्या उपजीवन्ति ।
भुङ्क्ते वाचमुपैनां जीवति । य एवं वेद ॥ २६ ॥
अस्या ऋचो निरुक्तेनैव वाचो वाक्फलं भुञ्जते । किं च, अस्या
अनिरुक्तं तत्कार्यम् उपजीवन्ति । यश्चैवं वेद सोऽपि वाचं भुङ्क्ते ।
एनामुपजीवति च ॥ २६ ॥

  1. M. एवं निनर्दे for एवं निनर्दन्; RSI. add बहु before पुरुषात् .
  2. RK निरुक्तं...रुक्तं for निरुक्तां...रुक्तां.
  3. J om. अंशभेदेन ; RI. अथ, Bh J तस्य for अस्य.
  4. Bh गाति०, T गार्थी०, SI उद्गीथे for गीति०; J गीतेरवनर्दाः ।
    तान्निनर्दयन् for गीतिखण्डाः । तान् ; R om. इति; Bh J om. एवं.
  5. TSI पदं for पादं.
  6. Bh. om. निरुक्ते; Bh om. इत्येवं व्यत्यासं गायेद् ; MTI om. गायेद् .
  7. Bh. om. जीवति.
  8. RI om. वाक्फलं; J अस्याम् ऋचि निरुक्तत्वेनैव अत्रत्योक्तं
    निरुक्तनैरुक्तनैर्वाक्यालग्रवनं, Bh. अस्यान्वयो निरुक्त्या(!)—क्त्यनैव for अस्या...
    वाक्फलं ; S. वाचो भुञ्जते वाक्फलं भुञ्जते for वाचो...भुञ्जते ; R Bh J KT
    अस्यानिरुक्तं for अस्या अनिरुक्तं.
    15; J. तत्कार्येषु for तत्कार्यम् .
  9. Bh MT add यः before एनाम् .