षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

५८ षड्विंशब्राह्मणम्

जायेरन् यास्त्वं विद्या इति । तेभ्य एतत्सौम्ये चरौ
श्यावमाज्यं प्रायच्छत् । तदवेक्षन्त । ते प्रापश्यन् । प्रपश्यत्य-
नन्धो भवति य एवं विद्वान्सौम्यं चरुम् अवेक्षते ॥ २ ॥
पुरा सत्रं बहुकर्तृकं द्वादशाहादिबहुदिनसाध्यं यागम् आसीनानाम्
अनुतिष्ठतां साध्यानाम् एतन्नामकानां देवानाम् अक्षसु चक्षुषु शर्कराः
सिक्ता जज्ञिरे जाताः । ते देवा इन्द्रमुपनिषेदुः उपागमन् । गत्वा
चैवमवोचन् । तेषां सत्रमासीनानाम् अस्माकं चक्षुषु शर्कराः कथं नु
जायेरन् । हे इन्द्र ! त्वं याः चक्षुषु उत्पन्नाः शर्करा विद्या जानीषे इत्येवंपृष्ट
इन्द्रः तत्परिहाराय तेभ्यो देवेभ्यः सौम्ये चरावेतत् प्रसिद्धं श्यावम् आज्यं
प्रायच्छत् । ततस्ते तदाज्यमवेक्षन्त । तदवेक्षणेन ते देवाः प्रापश्यन् । तेषां
चक्षूंष्यपनीतशर्कराण्येभूवन्नित्यर्थः । अतो यः कश्चित् पुमानेवं विद्वान् जानन्
सौम्यं चरुमाज्यपूर्णमवेक्षते स प्रपश्यति सम्यक् पश्यति, अनन्धश्च
भवति । तस्माद्धुतशिष्टम् ज्यपूर्णं चरुमवेक्षेतेत्यर्थः । अत्र विशेषो बह्वृचब्राह्मणे
श्रूयते—प्रतिगृह्य सौम्यं होता पूर्वं छन्दोगेभ्योऽवेक्षेत तं हैके पूर्वं
छन्दोगेभ्यो हरन्ति तत्तथा न कुर्यात् । वषट्कर्ता प्रथमं सर्वभक्षान्
भक्षयतीति ह स्माह तेनैव रूपेण तस्माद्वषट्कर्तैव पूर्वोऽवेक्षेताथैनं
छन्दोगेभ्यो हरन्ति (ऐ. ब्रा. 3. 32. 5. 6) इति ॥ २ ॥
प्रशंसापूर्वकं सेतिकर्तव्यताकं सौम्यचरुप्राशनं विधत्ते —

---

4. Bh SI. ०हादिकं for ०हादि०.
5. BJ. पृष्टमात्र for पृष्ट इन्द्रः.
6. Bh J. ०गत० for ०नीत०.
7. Bh J. आज्यं पुनर् for आज्यपूर्णम् ; Bh SJ. om. स प्रपश्यति... अवेक्षेतेत्यर्थः ।; R om. सम्यक्पश्यति.
8. M. ०शेषम् for शिष्टम् ; RJ. अवेक्षते for अवेक्षेत.
9. RSJ ०वैक्षत for ०वेक्षेत; SlK. हैव for हैके; Bh. पूर्वार्धे for पूर्वं.
10. RJ प्रथमः for प्रथमं; M. ०भक्षणात् for भक्षान्.
11. M. यं for अथैनं.
12. PM. प्रशंसनं for प्राशनं see CN·