षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)
Shadvimsha Brahmana of the Samaveda with Commentary
सामवेदीय वैदिक ऋषि मण्डल द्वारा
पृष्ठ 48, कुल 226 में से
संदर्भ में पढ़ेंअथ प्रायश्चित्तं विधत्ते—
यद्यज्ञ उल्बणं क्रियते तदप उपनिनयेद्ययोरोजसा
स्कभिता रजांसि वीर्यैर्भिर्वीरतमा शविष्ठा या पत्येते अप्रतीता
सहोभिर्विष्णू अगन्वरुणा पूर्वहूतौ स्वाहेति तद्वा आत्मानं
च यजमानं च स्वेन रसेन समर्द्धयति ॥ १५ ॥
यद् यदि यज्ञे उल्बणं क्रियते तत् तर्हि ययोरोजसा इत्यादिना
स्वाहान्तेन मन्त्रेण अपः उदकानि तस्मिन् हविषि उपनिनयेत् पाकवेलायां
हविर्द्रुतं चेत् । तद्वै तेनैव अपामुपSecondaryनिनयेन आत्मानं च यजमानं च स्वेन रसेन
यज्ञफलेन समर्द्धयति इति । वरुणेन यज्ञस्य विष्णौ समर्पितत्वात् वैष्णववा-
रुण्यर्चा अपामुपSecondaryनिनयने कृते यज्ञः समाहितो भवतीत्यर्थः । अस्य मन्त्रस्यायमर्थः ।
ययोः विष्णुवरुणयोरोजसा तेजसा च रजांसि लोकाः स्कभिता स्कभितानि
यथावत् स्थापितानि । किं च । [या] यौ वीर्यैभिः वीर्यैः बलैः वीरतमा
अतिशयेन वीरौ तथा शविष्ठा शविष्ठौ अतिशयेन बलवन्तौ । अपि च या यौ
सहोभिः अन्यदीयैः बलैः अप्रतीता अप्रतिगतौ पत्येते ईश्वरौ भवतः ।
पत्यतिरीश्वर्यकर्मा । पूर्वहूतौ पूर्वं प्रथमम् आह्वातव्यौ विष्णू वरुणौ । उभयत्र
द्विवचनं परस्परसाहित्यापेक्षया । विष्णुवरुणावित्यर्थः । तावगन् यज्ञोऽगमत् ।
गमेर्लुङि लेर्लुकि मो नो धातोः (पा. ८. २. ६४) इति नकारे कृते रूपम् ।
स्वाहा सुहुतमस्त्विति ॥ १५ ॥
इति श्रीसायणाचार्यविरचिते माधवीये सामवेदार्थप्रकाशे षड्विंशब्राह्मणे
प्रथमाध्याये पञ्चमः खण्डः
- Bh K. क्रियेत for क्रियते.
- A मन्त्रेण स्कन्नं हविर्भिन्नं for स्वाहान्तेन मन्त्रेण; J om. स्वाहान्तेन
and adds स्कन्नं हविर्भिन्नं पात्रादि after मन्त्रेण. - Bh K उद्गच्छेत् for उद्गतं चेत् ; Bh ०नयने, TIA ०निनयने for ०निनयेन.
- JA विष्णोः for विष्णौ.
- JA पात्राणम् for अपाम् ; RSI. समर्पितो० for समाहितो०.
- RJSIA om. स्कभिता; MTSI•
- यद्यावत् for यथावत्.
- IS. add इति after ०वरुणौ.