षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

३२ षड्विंशब्राह्मणम्
प्रत्याचक्षीत न कुर्यात् । अन्यथा चतुष्टोमस्याग्निष्टोमस्य स्तोमानां त्रिवृत्पञ्चदश-
सप्तदशैकविंशानां तस्य नवतिशतं स्तोत्रीयाः (तां. ब्रा. १६. १. ८) इति
ब्राह्मणेऽभिहितायाः संख्यायाः संपत्तेरतिरेकप्रसङ्गाद्विश्वरूपगाने तिस्रः स्तोत्रीया
अतिरिच्येरन् इति । किं च । गानपक्षे ग्रहं वा गृहीत्वा चमसं वोन्नीय
स्तोत्रमुपाकुर्यात् (तै. सं. ३.१.२.४) इति । स्तुतम(स्तुतमेव तद्०?)नुशं-
सति (तां. ब्रा. ४. ९. १३) इति ग्रहशस्त्रयोरनावश्यकत्वात् तयोरत्राभावा-
द्विश्वरूपगानं न कुर्यादिति गाननिषेधः । अथ तदुपपादनम् । वसतीवर्य एव
ग्रहः । प्रातरनुवाक एव शस्त्रम् । आसामामिर्विश्वरूपाभिः संपन्नत्वाद्विरोधोऽपि
नास्ति । सोमस्य तद्देवतानां वा स्तुतेरभावात् । यथान्यैः संपद्विरोधो नास्ति
तद्वत् । तस्मात् , हे उद्गातः त्वं विश्वरूपा गायेति यदि यजमानो ब्रूयात् तदा
गायेदेव । न ह्यत्र यजमाननियोगः प्रधानम् , किंतु, यथोक्तग्रहशस्त्रक्लृप्तिः । तथा
सति यदीच्छेत् तर्हि यजमानेनानुक्तोऽपि गायेदिति विवक्षितार्थोऽपि । अतो
विधिप्रतिषेधयोरुभयोरपि सूत्रकारेण दर्शितत्वात् वैकल्पिकोऽयं विधिरित्य-
वगम्यते ॥ ४ ॥
विश्वरूपगानं प्रशंसति—
3. Bh TIA संख्यासं० for संख्यायाः सं०; RS add इति after
०गाने; K. त्रिस्रिः for तिस्रः; JA. तु for तिस्रः.
4. Bh JA. प्रातरनुवाकमेकसृजासामाभिर्विश्वरूपाभिः संपन्नत्वादिव for
गानपक्षे ग्रहं ; Bh JA अगृहीत्वा for गृहीत्वा.
6. RK. (ए)कस्यापि for (अ)त्र ; MT. (आ)दौ for (अ)भावात्.
7. JA तदनुप० for तदुप०
8. Bh आसाविति, JA आसाभिति for आसामाभिः.
9. R. adds परिसामभिः after यथान्यैः.
10. Bh. ते, JA तद् for हे; JA उद्गातारं for उद्गातः; Bh. om. त्वं.
MT तं for त्वं; Bh. गानं नयतीति for गायेति ; Bh JA. om. यदि ; JA.
तदीयगाने for तदा गायेदेव.
11. M om. एव; Bh JA न तत्र for न ह्यत्र ; RSIK. शस्त्रादिकमपि
for शस्त्रक्लप्तिः ; RTKSI add च after तथा.
12. R Bh TJSIAK यदि for यदी०.
13. R Bh MJA ०निषेधयो० for प्रतिषेधयो०.