षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

[हेडर]
चतुर्थोऽध्यायः (६) १६३

रेतोधाः रसात्मकत्वेन लोहितादिपरिणामद्वारेण रेतस आधाने हेतुः । अतोऽपि
सोमगृहपतिकं सत्रं प्रशस्तमित्यर्थः ॥ २ ॥
तदीयं मध्यमं नवरात्रं स्तोतुमवयुत्यानुवदति—
नवा॒हं सं॑वत्स॒रस्य॒ गर्भ॒मुप॑यन्ति ॥ ३ ॥
य एतत्सत्रमुपेयुः ते संवत्सरस्य प्रकृतिभूतस्य संवत्सरसाध्यस्य
गवामयनस्य विकृतित्वात् त्रयोदशाहं सत्रमपि संवत्सरनाम्नोच्यते । तस्यान्तः गर्भं
मध्यमं नवाहम् उपयन्तीति ॥ ३ ॥
अनूदितमर्थं स्तौति—
न॒वाहो॒ वै सं॑वत्स॒रस्य॒ प्रति॑मा । नव॒ प्रा॒णाः ।
प्रा॒णाने॒वाव॑रुन्धते ॥ ४ ॥
नवाहो वै नवरात्र एव संवत्सरस्य सत्रस्य प्रतिमा सदृशः तत्रत्यानां
सर्वेषां स्तोमानां पृष्ठानां च अतिदेशतो विद्यमानत्वात् । तथा नव प्राणाः ।
अयं नवाहो नवसंख्याकाः प्राणाः । सप्त शीर्षण्याः प्राणाः द्वाववाञ्चौ
(श.ब्रा. ६.४.२.५; तै. सं. ५.१.७.१) इति श्रुतेः । य एतं नवाहमुपेयुः ते
प्राणानेवावरुन्धते प्राप्नुवन्ति ॥ ४ ॥
प्रकारान्तरेण स्तौति—
प्र॒जाव॑न्तो जी॒वा ज्योति॑रश्नुवते य ए॒ता
उप॒यन्ति॑ ॥ ५ ॥

1. JM. असावपि, K T. असोपि for अतोऽपि.
2. KJ. सोमः for सोम०; M adds सोमः before सोम० ;
   MR. ग्रह० for गृह० ; J. ०पतिः किं शस्तम् for ०पतिकं सत्रं प्रशस्तम् ;
   T. शस्त्रं for सत्रं.
3. J. उक्तमिति for स्तोतुमवयुत्या; M. एव युक्त्या, K. अवयुक्त्या,
   R. अवयवादि for अवयुत्या.
4. MRI. गवामयन० for गवामयनस्य ; P.MIK. om. सत्रम् ;
   JKM. om. (अ)न्तः; KM. अस्य for तस्य.
5. J add. अयं and T. यन्नवाहो after वै; M. संवत्सरसत्रस्य for सत्रस्य.
6. J. अथ for अयं.
7. RI om. ये ; KRI एवं for एतं.
8. J adds. नव before प्राणान् .