षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

तृतीयोऽध्यायः (३) १०७
स्यात् । किं तु देवयजनमेव समीपदेशादुन्नतं भवेदित्यर्थः । किं च अनूषरम्
ऊषररहितमेव भूतलं देवयजनस्य। एतस्यैव विवरणं यत्रेति। यत्र यस्मिन् भूतले
ओषधयो बहुला वन्या भवेयुस्तदनूषरम्। ऊषरप्रदेशे तासामनुद्गमात् । अपि च
यत्र यस्मिन् देशे चात्वालसारिण्यः चात्वालगामिन्यः आपः स्युः । यस्य
चात्वालदेशस्य पुरः पुरस्तादापो न संचरन्ति तद्देवयजनं कार्यम् ॥ ११ ॥
विशेषणान्तरमाह —
तस्य न पुरस्ताद्देवयजनमात्रमतिशिष्याद्यावाच्छ-
म्याप्रासः ॥ १२ ॥
तस्य देवयजनस्य परिग्राह्यस्य भूतलस्य पुरस्तात् समीपभागे शम्या-
निपातनात् अर्वाक् यावान् देशोऽस्ति तत्र पुरो देवयजनमात्रं देवयजनस्य
यावत्प्रमाणं तावन्मात्रं प्रदेशं नातिशिष्यान्नातिशेषयेत् ॥ १२ ॥
तदवशेषणे प्रत्यवायमाह —
अपरपुरुषा हास्माच्छ्रेयांसो भवन्ति यस्यैव-
मतिरेचयन्ति ॥ १३ ॥
यस्य देवयजनस्य पुरस्ताद्भागे शम्यानिपातनादर्वागेव देवयजनमात्र-
मतिरेचयन्ति अतिशेषयन्ति अस्मात् तदवशेषादपरपुरुषा यजमानातिरिक्ता
द्वेष्टार इत्यर्थः । ते श्रेयांसोऽतिशयेन प्रशस्या भवन्ति ॥ १३ ॥
2. RM. om. यत्रेति.
3. RIS अनूद्, K. अन्यो T इन्त्यो for वन्या०; M. om. वन्या;
M. उपेयुः for भवेयुः.
4. RKSI. om. यस्मिन्; KT. तस्य for यस्य.
5. R. अनु for न.
9. J adds शम्याप्रासात् after ०भागे.
10. RI यावद् for यावान्; J. तावत् for तत्र.
11. RKIS. प्रदेशात् for प्रदेशं; J adds नातिवर्तयेत् after ०शिष्यान् ०.
13. RI. अवर० for अपर०; J Sh Ms पापीयांसो० for श्रेयांसो ०.
15. MTK अस्य for यस्य; MSK ०निपत० for ०निपात०.
16. RMISK om. अतिशेषयन्ति.
17. R. प्रशस्ता० for प्रशस्या०.