सौन्दरनन्द महाकाव्य (महाकवि अश्वघोष - विमला संस्कृत एवं हिन्दी व्याख्या सहित सम्पूर्ण १८ सर्ग)
Saundarananda Mahakavya of Ashvaghosha
महाकवि अश्वघोष (व्याख्याकार: आचार्य जगदीशचन्द्र मिश्र) द्वारा
पृष्ठ 289, कुल 496 में से
संदर्भ में पढ़ेंस्वर्गापवादः ] एकादशः सर्गः २३५
समयम् = कालम्, अतीत्य = यापयित्वा, भूयः = पुनः, बन्धनम् = निरोधम्, कारा-
गृहं वा, विशेत् = व्रजेत्, तद्वत् = तेनैव रूपेण, प्रतिभूवद्वा = निक्षेपकर्त्ता, प्रातिभाव्यं
वा, आत्मनियमैः = निजनियन्त्रणैः, ध्यानादिभिः = समाध्यादिभिः, द्याम् = देवलोकम्,
प्राप्तवान् = लब्धवान्, तेषु = पूर्वोक्तेषु, कर्मसु = सुकृतिषु, भुक्तविषयेषु = उपभुक्त-
भोगेषु, काले = समये, पुनः = भूयः, गाम् = उर्व्याम्, आकृष्यते = आकृष्टो भवति ।
हिन्दी—एक निश्चित समय के लिए जमानतदार द्वारा बंदी बन्धन मुक्त होकर
गृहसुख का उपभोग कर पुनः समय बीतने पर बंधन में पड़ जाता है, ठीक उसी
प्रकार ध्यानादि आत्मसंयम रूपी जमानतदार के द्वारा स्वर्ग सुख पाकर और स्वर्ग
विषयक सुख का उपभोग कर पुण्य क्षीण होते ही धरती की ओर खिंच जाता है ॥ ६०॥
अन्तर्जालगताः प्रमत्तमनसो मीनास्तडागे यथा
जानन्ति व्यसनं न रोधजनितं स्वस्थाश्चरन्त्यम्भसि ।
अन्तर्लोकगताः कृतार्थमतयस्तद्वद्दिवि ध्यायिनो
मन्यन्ते शिवमच्युतं ध्रुवमिति स्वं स्थानमावर्तकम् ॥ ६१ ॥
अन्वय