सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

4
சாரங்கள் (11) தானங்கள் அல்லது ‘பிடிகள்’, வரிசையுள்ளவை,
வரிசை தப்பியவை (12) ஸ்வரங்களைப் பல வகையாகத்
தொகுத்து தானங்களை கற்பனை செய்யும் வழி (13) தானங்
களின் தொகைக் கணக்குப் பார்க்கும் சுலபமான வழி (14)
தானங்களின் வரிசைக் கிரமத்தைக் கண்டு பிடித்தல் (15)
இரண்டு ஸ்வரங்களின் அம்சங்கள் சேர்ந்த சாதாரண ஸ்வரங்கள்
(16) சாதிகள் என்னும் தாய் ராகங்களின் சேர்க்கையால் உண்
டாகும் சாதாரண சாதிகள் (17) ஷட்ஜம், மத்யமம் இந்த
இரண்டு ஸ்வரங்களைக் குறைத்துப் பிடிப்பதனால் ஏற்படும் புதிய
ஸ்வரங்கள்—காகலி, அந்தரம் (18) கானக்கிரியைகளின் வகை
களாகிய ‘வர்ணங்களும்’ அவற்றின் உட்பிரிவுகளாகிய ‘அலங்
காரங்களும்’ (19) சாதிகள் என்னும் தாய் ராகங்களின் ரஞ்ச
னத்திற்கான முக்கிய ஸ்வரங்கள்—கிரஹம், அம்சம் முதலியன.
अथ नादोत्पत्तिः ।
गीतं नादात्मकं वाद्यं नादव्यक्त्या प्रशस्यते ।
तद्द्वयानुगतं नृत्यं नादाधीनमतस्त्रयम् १२ ॥
नादेन व्यज्यतेवर्णः पदं burnत्पदाद्वचः ।
वचसोव्यवहारोयं नादाधीनमतॊ जगत् ॥ १३ ॥
आहतोऽनाहतश्चेति द्विधानादोनिगद्यते ।
सोयं प्रकाशतेपिण्डे तस्मात्पिण्डोऽभिधीयते ॥ १४ ॥
तत्रानाहतनादं तु मुनयस्समुपासते ।
गुरूपदिष्टमार्गेण मुक्तिदं नतुरञ्जकम् ॥ १५ ॥
सनादस्त्वाहतोलोके रञ्जको भवभञ्जकः ।
श्रुत्यादि द्वारतस्तस्मात्तदुत्पत्तिर्निरूप्यते ॥ १६ ॥
(12-16) Sound, its importance, its 2 kinds, ahata (the
beaten) and anahata (unbeaten); the latter cognised by
yogis only leading to emancipation of the soul-the former
pleasing to the ear, leads also to eternal bliss.