सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

188

भव-मस्तकगत सूच्या
वल्लभा-हृदयगत चतुरेण ।
अंगीकृत-मुखस्थेन कपोतेन
सुसंगीत-मुखदेशगतेन हंसास्येन
भंगी-कंपित पुरोदेशगतेन त्रिपताकेन ।
मुदित-अलपल्लवेन
मानसा-हृदय गतेनव्यावृत्त-परिवर्तित सन्दंशेन ।
मुखचारीगतं पाटं जकारादिक मुच्चरेत् ।
“ जाहाङ्कने माहाङ्कने ”।
तत आविर्भवद्भावं नर्तनं मनसान्वितम् ॥ ३९ ॥
तत्तु सञ्चत्रययुतं नृत्तहस्तै र्विभूषितम् ।
तालै र्द्वित्रि चतुर्भिश्च स्यात्कटेरन्तरं भुवः ॥ ४० ॥
तलमध्योर्ध्वसंचास्स्यु स्तालमात्रा वितस्तिका ।
अङ्गुष्ठमध्यमाङ्गुल्यौ येहस्तस्यप्रसारिते ॥ ४१ ॥
तदग्रयोरन्तरालं तालमाहुर्मनीषिणः ।
चारीकरण संयुक्तं स्थानकैश्च समन्वितम् ॥ ४२ ॥
अङ्गैस्तथैवोपाङ्गैश्च प्रत्यङ्गैश्चाति सुन्दरम् ।
दक्षिणे प्राग्गतिं नीत्वा ततो वामे ततः पुरः ॥ ४३ ॥