सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

178
अथ संयोगमेरुः ।
संयोगमेरावूर्ध्वाःस्युश्चतस्रः कोष्ठपङ्क्तयः ।
इष्टतालद्रुतमितैः कोष्ठैर्युक्तास्ततः परे ॥
द्वेपङ्क्ती स्वस्वपूर्वातो द्विद्विकोष्ठोनिते ततः ॥
द्वेषष्ट्या एककोष्ठोने ततस्तिस्रोऽष्टमावलेः ।
एककोष्ठोनिताः पश्चाद्विद्विकोष्ठोनितेपरे ॥
पङ्क्तिभ्यां स्वस्वपूर्वाभ्यां तथैवैकोनितेपरे ।
आद्यासु चतसृष्वासां क्रमेण सकलद्रुताः ॥
समस्तलघवः सर्वगुरवः सकलप्लुताः ।
एकाङ्कयुक्तनिशेषकोष्ठाद्याः स्यात्परापुनः ॥
स्वयुक्तैः विषमैः कोष्ठैः समैस्त्वेकाङ्कसंयुतैः ।
कर्तव्या गुरुपङ्क्तेस्तु त्रयः कोष्ठा नभोन्विताः ॥
तुर्य एकाङ्कवानेवं चतुः कोष्ठाः पराअपि ।
प्लुतपङ्क्तौ सशून्याःस्युः पञ्चषष्ठेस्तु रूपवान् ॥
षट् कोष्ठास्तद्वदन्याःस्युः षट्सु पङ्क्तिष्वनन्तरम् ।
द्वियोगजाः क्रमाद्भेदाः दलघू दगुरू दपौ ॥
लगौ लपौ गपौचेति तदङ्गप्रक्रियात्वियम् ।
अत्रोपरिष्टादारभ्य स्यादधोऽधोऽङ्कलेखनम् ॥
अन्त्यपूर्व द्वितीयाङ्क तुर्यषष्ठस्तथाक्रमात् ।
योज्या दलगपेषु स्युस्तेषु यद्योगजा भिदाः ॥