सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)
Sangita Darpana of Damodara Pandita (TMSSML Edition)
दामोदर पण्डित (सम्पादक: के. वासुदेव शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 205, कुल 258 में से
संदर्भ में पढ़ें174
तानेवाङ्कान् गृहीत्वान्ते दत्वाशेषं वदे बुधः ॥ इत्युद्दिष्टम् ।
तिर्यग्रेखा त्रयी कार्या ऊर्ध्वगाच यथेच्छया ।
ऊर्ध्वकोष्ठेषु सूच्यङ्कानथ तद्विधिरुच्यते ॥
चतुरङ्गस्य सूचीच प्रान्तमङ्कं ततोर्ध्वकम् ।
मेलयित्वा लिखेद्ज्ञानं तत्सूचीवन्मतं बुधैः ॥
तुर्यषष्ठ प्रतिनिधिः नचास्ते किन्त्विह ध्रुवम् ।
| 1 | 2 | 3 | 6 | 10 | 19 | 33 | 60 | 106 | 191 | 340 | 610 | 1089 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 5 | 10 | 22 | 44 | 91 | 180 | 358 | 698 | 1360 | 2622 | 5041 |
इति पाताळः ॥
अथ द्रुतमेरुलक्षणम् ।
पङ्क्तिकृत्वेष्टतालस्य द्रुतसंमितकोष्ठकाम् ।
तिरश्चींतत्परांऊनांकोष्ठेनाथततः पराः ॥
द्विद्विकोष्ठोनिता स्वस्व पूर्वतोऽथाङ्गयोजना ।
द्वौ द्वौ तासामाद्यकोष्ठौस्यातामेकाङ्गसंयुतौ ।
अधस्तन्या स्तुतीयादौ विषमे कोष्ठकेलिखेत् ॥
अन्त्याद्यङ्गचतुष्कस्य योगं सङ्ख्याङ्कसङ्गवत् ।
समेत्वन्त्यं विनैतेषां योगेन्यस्याथ पङ्क्तिषु ॥
परासुशेषकोष्ठेषु चतुर्योगोयमिष्यते ।
नास्ति प्रतिनिधित्वासामङ्गयोस्तुर्यषष्ठयोः ।
तासुस्वभावतोयास्यु र्निष्पन्ना ऊर्ध्वपङ्क्तयः ॥