सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

159
वेदद्रुतं विरामान्तं गारुगिश्च प्रचक्षते ।
॥ ० ० ० ०̀ ॥ इति गारुगिः
लघुत्रयं विरामान्तं झोंबडः परिकीर्तितः ।
॥ ० ० ०̀ ॥ इति झोंबडः
¹नील झोंबडतालेतु तादृशब्‍दो गुरुस्तथा ।
लावणूदौ विरामान्तावेतल्लक्षणमीरितम् ॥
॥ ऽ ऽ । ୮ ऽ । । ◡ ◡ ० ०̀ ॥ इति नीलझोंबडः
²तादृशब्‍दो लघुर्गश्च विरामान्तं द्रुतत्रयम् ।
लोऽणू विरामदोलः स्यात् अथवा नीलझोंबडः ॥
॥ ऽ ऽ । ୮ ऽ ० ० ०̀ । ◡ ◡ ०̀ । ॥ इति वा नीलझोंबडः
——————————————————————————————

1. अस्य पाठान्तरंयथाः—
   नील झोंबडतालेतु तगणश्च विधीयते ।
   अशब्‍दो लघुरेकः स्यात् गुरुरेकोद्रुतद्वयम् ॥
   लद्वयञ्चक्रमाद्ज्ञेयं अर्धचन्द्रद्वयं भवेत् ।
   क्रीडातालेन संयुक्तं रक्षकत्वं तदा भवेत् ।
   ॥ ऽऽ । ୮ ऽ ० ० । । ◡ ◡ ०̀ ॥ इति नीलझोंबडः
2. अस्य पाठान्तरं यथाः—
   गौलो लघुरशब्‍दः स्यात् गोदौ दश्च विरामवान् ।
   लोऽणुद्रुतद्वयंदश्च लविरामः प्रकीर्तितः ।