सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

119
आदिमध्यावसानेषु प्रयोगं सूक्ष्ममाचरेत् ।
इति ग्रहाः पञ्चमः प्राणः ।
(691-697) The 5th prana of Tala — 'Graha'
(சு-691-697) தாளத்தின் ஐந்தாவது பிராணமாகிய
‘க்ரஹம்’
चतुरश्रस्तथात्र्यश्रः खण्डोमिश्रस्तथैव च ॥ ६९७ ॥
सङ्कीर्णः पञ्च विज्ञेया जातयः पञ्चधा बुधैः ।
चतुर्वर्णै स्त्रिभिर्वर्णैः पञ्चवर्णैस्तथैव च ॥ ६९८ ॥
सप्तवर्णैश्च नवभिः जातयः क्रमशः स्मृताः ।
तथैव मात्राविज्ञेया क्रमशस्तालवेदिभिः ॥ ६९९ ॥
ब्राह्मण श्चतुरस्रः स्यात् तिस्रः क्षत्रिय एवच ॥ ७०० ॥
खण्डोवैश्य स्तथाशूद्रः मिश्रोज्ञेयो विचक्षणैः ।
संकीर्णजातिस्संकीर्णः कथितास्ताळवेद्भिः ॥ ७०१ ॥
(698—701) The 6th prana of Tala 'Jati'
(சு-698—701) தாளத்தின் ஆறாவது ப்ராணமாகிய ‘ஜாதி’
इति जातयः षष्ठः प्राणः ।
द्विगुणद्विगुणौज्ञेयौ लक्ष्यदृष्ट्याविचक्षणैः ।
ध्रुवका सर्पिणी कृष्णा पद्मिनी च विसर्जिता ।
विक्षिप्ताख्या पताकाच मात्रास्या त्पतिताष्टमी ॥ ७०२ ॥