सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)
Sangita Darpana of Damodara Pandita (TMSSML Edition)
दामोदर पण्डित (सम्पादक: के. वासुदेव शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 135, कुल 258 में से
संदर्भ में पढ़ें104
स्कंधकूर्परयोस्तद्वत् अंगुष्ठमणिबंधयोः ॥ ६ ॥
वामस्य चरणस्यापि कंपः सञ्चोऽभिधीयते ।
श्रेष्ठोमार्दंगिकस्सञ्चात् अंगुष्ठमणिबंधयोः ॥ ७ ॥
सञ्चाभ्यां मणिबंधाभ्यां कूर्पराभ्यांचमध्यमः ।
स्कंधकूर्परसञ्चस्तु नीचोमार्दंगिकोभवेत् ॥ ८ ॥
वामांध्रिसञ्चतः श्रेष्ठः सदा मार्दंगिकोभवेत् ।
एतदुक्तविपर्यासात् वरोहौडुक्किकोमतः ॥ ९ ॥
(6 to 9) The parts of the arm and left leg which
move when the performer plays in the Mridangam:—
(1) The shoulder joint (2) The elbw joint (3) The wrist
(4) the thumb and (5) the left foot. The best player
moves only the last three.
(சு-6—9) மிருதங்கம் வாசிக்கும்போது அசைகின்ற ஐந்து
உறுப்புகள்:— (1) தோள் (2) முழங்கை (3) மணிக்கட்டு (4)
பெருவிரல் (5) இடதுபாதம், உத்தம வாத்யங்காரரிடம் கடைசி
3 உறுப்புகளே அசையும்
अथ हस्तगुणाः
पञ्चानुगौ दृढौ व्यक्तौ स्निग्धौ दृढनखौ लघू ।
विधेयाङ्गुलिसञ्चारौस्वेदहीनौ जितश्रमौ ॥ १० ॥
युक्तप्रहारौ च करौ प्रोक्तौ दशगुणाविति ।
(10) The ten good features of a Mridangi's hand.
(சு-10) மிருதங்கம் வாசிப்பவருடைய ஹஸ்த குணங்கள் 10.
अथ पाटलक्षणम्
पाटो वाद्योद्भवश्शब्दः (स्वरैः षोडशभिर्युतः) ।
'ङ' वर्जितः कवर्गश्च 'ट' 'त' वर्गौ 'र' 'हो' मतौ (यलौ) ॥ ११ ॥