समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

सप्तविंशतिमण्डपलक्षणं नाम सप्तषष्टितमोऽध्यायः । ५३९
वेदी¹ भागद्वयं ज्ञेया द्वौ भागौ मत्तवारणम् ।
चन्द्रावलोकनं तद्वद् विधातव्यं द्विभागिकाम्² ॥ ६१ ॥
पट्टो भवति भागार्धमर्धभागिकमासनम् ।
कूटस्तम्भं तु भागेन सपादेन प्रकल्पयेत् ॥ ६२ ॥
शीर्षकं³क(भ)रणं चैव सपादं भागमिष्यते ।
एतत् समतले कार्यं विषमो⁵ऽपि क्वचिद् भवेत् ॥ ६३ ॥
पट्टिं⁶(?)भागिकी विधातव्या प्रकारेणापरेण वै⁷ ।
अधस्तादूर्ध्वपट्टस्य तलपट्टस्य चोर्ध्वतः ॥ ६४ ॥
पदे त्रिभागमध्ये वा कार्या चन्द्रावलोकने ।
तदधस्ताद् विधातव्यो विभागः पञ्चभिः पदैः ॥ ६५ ॥
भागिकं राजसेनं स्याद् वेदिकापि द्विभागिकी ।
मत्तवारणकं कार्यं भागद्वितयसंमितम् ॥ ६६ ॥
दशभक्तेऽथवा कार्या चतुर्भिश्चन्द्रलोकना ।
भागद्वयेन वेदी च तत्समं मत्तवारणम् ॥ ६७ ॥
भागेन रूपहारस्तु भागेनैकेन कं⁸ण्ठिका ।
मत्तवारणपातश्च त्र्यंशहीनैकभागिकः ॥ ६८ ॥
भागार्धेनाथवा पातस्तयोर्मध्ये च मध्यमः ।
कूटागारेष्विदं मानमिदं चासनपट्टके ॥ ६९ ॥
भागद्वितयविस्तारमासनं परिकल्पयेत् ।
पिण्डो भागद्विकं⁹ तस्य त्र्यंशोना मत्तवारणा(?) ॥ ७० ॥
वेद्यां पिण्डः सपट्टः स्यात् कूटागारे तथैव च ।
राजसेनस्य पिण्डस्तु कूटागारसमो भवेत् ॥ ७१ ॥
कुम्भिकापि च तत्पिण्डा चोदूरूर्ध्वतयासनम्(?) ।
विधात् + सशिरःस्तम्भः कूटकं +++++ ॥ ७२ ॥
१ द. दा । २ द. व्या । ३ द. का । ४ द. कक । ५ द. मे । ६ द. पिन्त्रिां । ७ द. वा ।
८ द. तः । ९ द. कंठकः । १० द. करत । ११ द. दू ।