समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

५३८
समराङ्गणसूत्रधारे
सपादाः पञ्चभागाः स्युश्चतुर्दश करे पुनः ।
तदूर्ध्वं विंशतिं यावदुच्छ्रितिः पञ्चभागिकी ॥ ४९ ॥
संसृता (व्यतिरिक्तव्या¹ त यथा ²वापि ? ) प्रकल्पयेत् ।
शुकनासस्य यः स्तम्भः स्तम्भो यो मण्डपस्य च ॥ ५० ॥
मिथः श्लिष्टावपि व्यक्तौ यत्र तौ संश्रितौ ³हसः (?) ।
(प्रासादकोणस्तम्भो य ग्रस्तास्ते ग्रस्तमण्डपा⁴ ? ) ॥ ५१ ॥
निर्गता व्यतिरिक्ताः स्युश्चतुर्भद्रविभूषिताः ।
तलपट्टाच्छौकनासाञ्चौतले(?) भूमिरङ्गिका ॥ ५२ ॥
तलपट्टमधस्तस्या मण्डपानां नियोजयेत् ।
एवं परं परं कुर्यान्निम्ननिम्नतरं बुधः ॥ ५३ ॥
सममेवाथवा कुर्यात् प्रासादर्तलमानतः ।
ध्रुवादिनाम्नां श्रीकूटः प्रवृत्तानां तथैव च ( ? ) ॥ ५४ ॥
रुचकप्रभृतीनां च या संज्ञा या विभक्तयः ।
मण्डपेष्वपि ता ज्ञेया त(स्त)त्सम्बन्धेषु नान्यथा ॥ ५५ ॥
देवालयोत्सवार्थाय विमानानि पृथक् पृथक् ।
मण्डपादि⁶ समाख्यातादूर्ध्वं(?) स्युः सप्तविंशतेः ॥ ५६ ॥
देवयात्रानिमित्तानि तथैव परिकल्पयेत् ।
चतुःषष्टेरप्यधिकाः स्तम्भाः स्युः पदसंख्यया ॥ ५७ ॥
प्रासादाङ्गानि ⁷ ++ स्युस्तत्क्षणान्मण्डपेन च ।
⁹संवास्तुपदं¹⁰ संबुद्ध्या(?)कर्तव्यो विषमैः क्षणैः ॥ ५८ ॥
न दोषो जायते तत्र (शिल्पीच्छतेऽत्र ?) कारणम् ।
अथ दारुकलां ब्रूमः ++¹³ मण्डपसंश्रयाम् ॥ ५९ ॥
(या)दृक् समतलं तत्र विभागस्तादृगुच्यते ।
प्रासादस्य विभागेन राजसेनं तु भागिकम् ॥ ६० ॥
१ द. त्वाद । २ द. त्वा । ३ द. हि । ४ द. पाः । ५ द. द्या । ६ द. ⁶त नामतः ।
७ द. प्रवृतीनां । ८ द. ⁸दिषु । ९ द. ⁹दो । १० द. यानि । ११ द. स । १२ द. द । १३ द. स ।