साहित्यदर्पण (आचार्य विश्वनाथ - वाक्यं रसात्मकं काव्यम् सटीक)
Sahityadarpana of Vishwanatha with Hindi Commentary
कविरत्न आचार्य विश्वनाथ / पं. शालिग्राम शास्त्री द्वारा
पृष्ठ 47, कुल 506 में से
संदर्भ में पढ़ें७६ साहित्यदर्पणे
... प्रतिदम् । इतश्च काश्मीरिक आनन्दकविर्निदर्शन
रम्भे—‘... शिवागमप्रसिद्धदर्शिततत्त्वदीक्षाक्षपितमलपटलः प्रकटितसत्सह
... राजानककुलतिलको मम्मटनामा देशिकवरः...’ इति निर्दिशति
... (१०७१) इति संवत् सिध्यति । काव्यप्रकाश
... (१२१६) इति संवत् पूर्वमुक्तम् । (१२१६-१०७१=
१४५ इति समयान्तरम् । एतेन आचार्यमम्मटविषयेऽस्मदनुमानं साधूपपन्नं
इति परीक्षितव्यम् ॥
रुद्रटः ।
... महाकवीन्द्रात् भोजदेवात्प्राचीनः । यतः—
‘किं गौरि मां प्रति रुषा ननु गौरहं किं
कुप्यामि कां प्रति मयीत्यनुमानतोऽहम् ।
जानन्नपह्नवनुमानत एव सत्य-
मित्यं गिरो गिरिसुवः कुटिला जयन्ति ॥’
... सरस्वतीकण्ठाभरणे द्वितीयपरिच्छेदे उदाहृतम् । रुद्रटस्य
... शतानन्दः, पिता वामकभट्टः, वेद सामेति सर्वं तत्कृतेः नैव
... संप्रत्यान्ते दर्पणीयग्रन्थप्रका-
... प्रदर्शन्ते । तत्र
गद्यग्रन्थो यथा—
... सम्मुद्गतामरद्रुमा ।
... नित्यं तदर्दिताशेषक्षमा ॥ १ ॥
... श्रिया वाञ्चितसम्भ्रमा ।
... न मे दिश्यादभीप्सिता ॥ २ ॥
मुग्धप्रबन्धो यथा—
... लसद्गुणा ।
... सदृशी ॥ ३ ॥
चम्पूग्रन्थो यथा—
... च धीः ।
... वचसांपतिः ॥ ४ ॥
... ग्रन्थो यथा—
... सदलपद्मभूः ।
... दाशरथादभूत् ॥ ५ ॥