साहित्यदर्पण (आचार्य विश्वनाथ - वाक्यं रसात्मकं काव्यम् सटीक)

१२० साहित्यदर्पणे
पुनः—
अवस्थाभिर्भवन्त्येताः षोडश भेदिताः ।
स्वाधीनभर्तृका तद्वत्खण्डिताथाभिसारिका ॥ ७२ ॥
कलहान्तरिता विप्रलब्धा प्रोषितभर्तृका ।
अन्या वासकसज्जा स्याद्विरहोत्कण्ठिता तथा ॥ ७३ ॥
तत्र—
कान्तो रतिगुणाकृष्टो न जहाति यदन्तिकम् ।
विचित्रविभ्रमासक्ता सा स्यात्स्वाधीनभर्तृका ॥ ७४ ॥
यथा—‘अस्माकं सखि वाससी-’ इत्यादि (९० पृ.) ।
पार्श्वमेति प्रियो यस्या अन्यसंभोगचिह्नितः ।
सा खण्डितेति कथिता धीरैरीर्ष्याकषायिता ॥ ७५ ॥
यथा—‘तद्वैतथ्यमवादीः-’ इत्यादि (११३ पृ.) ।
अभिसारयते कान्तं या मन्मथवशंवदा ।
स्वयं वाभिसरत्येषा धीरैरुक्ताभिसारिका ॥ ७६ ॥
उक्तयथा—
न च मेऽवगच्छति यथा लघुतां, करुणां यथा च कुरुते स मयि ।
निपुणं तथैनमभिगम्य वदेर्गलद्गति कान्हिदिनि संदिशिगे ॥
'उच्छित्थं करकङ्कणद्वयमिदं, वद्धा दृढं मेखला,
करेण प्रतिगदिता मुञ्चय्योर्मङ्गीर्योर्मृरुता ।
यदा ... । ईर्ष्याकषायिता ईर्ष्या कलुषीकृतचित्ता ॥ अभिसारिकाया
लक्षणमाह दूत्येत्याह—अभिसारयत इति ॥ न चेति । स
मयि यथा लघुतां नाभिगच्छति तथा कुरु प्रति संदिशिते इति संबन्धः ॥ उच्छित्थ-
...