रूपमण्डन एवं देवमूर्त्ति-प्रकरणम् (मण्डन सूत्रधार - प्राचीन मूर्तिकला एवं देव-प्रतिमा लक्षण सटीक)

[ 41 ]
CHAPTER V
DISCUSSION OF THE READINGS. पाठविचारः ।
Devatāmūrtiprakaraṇa (DM.).
प्रथमोऽध्यायः । (Chapter I.)
Ślokas, 2, 3 correspond to Mayamata (MM.), Chapter 33,
ślokas 8, 9.
Śl. 4 corresponds to MM., Ch. 33, śl. 10.
Śl. 5 corresponds to MM., Ch. 33, śl. 11a, 12a.
षण्डोपलेन कर्तव्ये (?) ब्रह्मकूर्मशि(ले)लैस्त(त)था ।
प्रासादाऽनलकुण्डादि कर्म कुर्याद्विचक्षणः ॥ ५ ॥
यदि च "प्रासाद-तल-कुड्यादि" पाठोऽपि संभवेत् तथापि "प्रासादाऽनलकुण्डादि" पाठः
साधीयान् इति मतिरस्माकम् ।
Śl. 8. विमलमिति पाठश्चिन्तनीयः । मन्ये—"सबिलम्" इति भवितव्यम् । वर्णविपर्ययस्य,
सकार-मकारयोः परस्परभ्रान्तेश्च सर्वत्र आदर्शपुस्तके सम्भवात् । मयमते "नबिलावयवा"
पाठोपलम्भात्, सबिलशिलायाः प्रतिमादावनुपयोगाच्च ।
अपरं पारिभाषिकं 'विमल'मप्यस्ति । किन्त्वेतत् विशेष्यवाचि, न तु विशेषणम् । एतच्छब्द-
स्यर्थस्तावत् 'विष्णुधर्मोत्तरे', तृतीयखण्डे, ९०अध्याये द्रष्टव्यः । मन्ये—तद्ग्रन्थी य-३य-खण्डस्य
९०अध्यायस्य ८, ९श्लोकद्वयात् अस्य श्लोकस्य च उद्धारः कृतः । तथा 'विमल'-पदव्याख्यानम्—
अग्राह्यां ज्वलनालीढां — —॥
— — — ॥ ६ ॥
— — — ॥
तिलैः सम्भूषिता* या तु विचित्रैर्बिन्दुभिर्मिश्रिता ॥ ७ ॥
रेखामण्डलसङ्कीर्णां विद्धां विमलसंयुताम् ॥
विमलं त्रिविधं ज्ञेयं लोहं कांस्यं च हेमजम् ॥ ८ ॥
या लोहविमलैर्जुष्टा सा जनक्षयकारिणी ॥
कांस्याभविमलोपेता जनमानविनाशिनी ॥ ९ ॥
हैमेन युक्ता दुर्भिक्षं तथा कुर्यादवग्रहम् ॥"

• 'बिलैः सन्दूषिता' इति वा पाठः ।
  D 6