रूपमण्डन एवं देवमूर्त्ति-प्रकरणम् (मण्डन सूत्रधार - प्राचीन मूर्तिकला एवं देव-प्रतिमा लक्षण सटीक)

१६ रूपमण्डने
सकृष्णः कार्त्तिकेयोऽब्जशक्तिखेटककम्बुभिः ।
गरुडध्वजस्तार्क्ष्यस्थोऽब्जशङ्खध्वजचिह्नवान् ॥ २२ ॥
जयन्तोऽक्षचक्रदण्डपद्मैर्वादित्रसंवृतः ।
गोवर्धनो लसचक्रशङ्खपद्मैर्गदां (१)हि तत् ॥ २३ ॥
इति श्रीहरेश्चतुर्विंशतिमूर्त्तयः ।
मत्स्यकूर्मी स्वस्वरूपौ नृवराहो गदाम्बुजम् ।
(२) बिभृत्स्यामो वराहास्यो दंष्ट्राग्रे तु धृता धरा ॥ २४ ॥
[ इति मत्स्यकूर्मवराहाः ]
नृसिंहः सिंहवक्त्रोऽतिदंष्ट्रालः कुटिलोरुकः ।
हिरण्योरस्थलासक्तविदारणकरद्वयः ॥ २५ ॥
[ इति नृसिंहः ]
वामनः सशिखः श्यामो दण्डी (३)पीताम्बुपात्रवान् ।
(४) जटीलीनधरो रामो भार्गवः परशुं दधत् ॥ २६ ॥
[ इति वामनपरशुरामौ ]
रामः शरेषुधृक् श्यामः सशीरमुशलो बलः ।
[ इति रामबलरामौ ]
(५) बद्धपद्मासनो रक्तस्त्यक्ताभरणमूर्धजः ॥ २७ ॥
कषायवस्त्रो ध्यानस्थो द्विभुजोऽङ्कोर्ध्वपाणिकः ।
[ इति बुद्धः ]
कल्की सखड्गोऽश्वारूढो हरेरवतरा इमे ॥ २८ ॥
[ इति कल्की ]
इति दशावताराः।
(६)सुप्तरूपं शेषतल्पे (७)दक्षो दण्डभुजोऽस्य तु ।
शिरोधरो वा वामस्तु सपुष्पोऽयं जलेशयः ॥ २९ ॥

(१) ‘दधत्’ इति स्यात् । (२) ‘विभ्रन् श्यामो’ इति स्यात् । (३) ‘छत्राम्बु-
पात्रवान्’ इति स्यात् । (४) ‘जटी बाणधरो’ इति स्यात् । (५) ‘बुद्धः पद्मासनो’ इति
स्यात् । (६) ‘सुप्तरूपः’ इति स्यात् । (७) ‘दक्षे दण्डो भुजेऽस्य तु’ इति स्यात् ।