रूपमण्डन एवं देवमूर्त्ति-प्रकरणम् (मण्डन सूत्रधार - प्राचीन मूर्तिकला एवं देव-प्रतिमा लक्षण सटीक)

१० रूपमण्डने
[ सूर्यः ]
सर्वलक्षणसंयुक्तं सर्वाभरणभूषितम् ।
द्विभुजञ्चैकवक्त्रञ्च श्वेतपङ्कजधृतकरम् ॥ १८ ॥
वर्तुलं तेजसो बिम्बं (१)मध्यस्थं रक्तवाससम् ।
आदित्यस्य त्विदं रूपं कुर्यात् पापप्रणाशनम् ॥ १९ ॥
[ ग्रहाणां वर्णाः ]
श्वेतः सोमः कुजो रक्तो बुधः पीतो गुरुस्तथा ।
शुक्रः श्वेतः शनी राहुः (२)कृष्णो धूम्रास्तु केतवः ॥ २० ॥
पद्महस्तो भवेत् सोमः कुजो दण्डकमण्डलुः ।
अर्धकायः स्थितो राहुः केतुः करपुटाकृतिः ॥ २१ ॥
[ ग्रहाणां वाहनानि ]
सप्ताश्वरथ आदित्यश्चन्द्रो दशहयः स्मृतः ।
मङ्गलो मेषमारूढो बुधः सर्पासनस्थितः ॥ २२ ॥
हंसारूढं गुरुं विद्याद् भेकारूढं च भार्गवम् ।
शनिं महिषमारूढं राहुं कुण्डस्य मध्यगम् ॥ २३ ॥
सर्पपुच्छाकृतिं केतुं शनिं (३)दृष्टा करालिनम् ।
[ ग्रहाणां भूषणानि ]
(४)गृहाः किरीटिनः कार्या (५)रलकुण्डलशोभिताः ॥ २४ ॥
[ सूर्यायतनम् ]
सूर्यस्याऽऽयतने स्थाप्या वह्णिकोणादितः क्रमात् ।
कुजो जीवस्तमः शुक्रः केतवो (६)यज्ञः शनिः शशी ॥ २५ ॥
(१) ‘पद्मस्थं’ इति स्यात् । (२) ‘कृष्णौ’ इति स्यात् । (३) ‘दंष्ट्रा-’ इति
स्यात् । (४) ‘ग्रहाः’ इति स्यात् । (५) ‘रत्न-’ इति स्यात् । (६) अत्र ‘य’
इत्यक्षरमधिकं ‘ज्ञः’ इत्येव स्यात् ।