सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

Rasarnava: Tantric Chemistry and Alchemy with Commentary

शिव-पार्वती संवाद (सम्पादक: प्रफुल्लचन्द्र राय एवं हरीशचन्द्र कविराज) द्वारा

DevanagariHindipublished558 पृष्ठ

पृष्ठ 370, कुल 558 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 370

पञ्चदशः पटलः । ३४७
समांशभक्षणं तं तु¹ शुद्धसूतेन कारयेत् ।
भ्रमयेत् पूर्व्वयोगेन² रसेन्द्रं खोटतां³ नयेत् ॥ १७३ ॥
भवेत् संकलिकायोगात् वेधो दशगुणोत्तरः⁴ ॥ १७४ ॥
पलाशबीजनिर्यासं कोकिलोक्षत्तवारुणि⁵ ।
शूलिनीरससंयुक्तं⁶ पेषयेत् सैन्धवान्वितम् ॥ १७५ ॥
पिष्टिकावेष्टनं कृत्वा निगलेन तु बन्धयेत् ॥ १७६ ॥
मूषायां निगलो देवि लेपितः शिवशासनात्⁷ ।
रसस्य परिणामाद्य महदग्निस्थितो⁸ भवेत् ॥ १७७ ॥
अभ्रकस्य तु पत्रेषु वज्रार्कक्षीरसिञ्चना⁹ ।
ताप्येन लोहकिट्टेन¹⁰ सिकतामृन्मयेन च ॥ १७८ ॥
(1) B and K have समांश भक्षण ततु. D has समांसं भक्ष्यान्तं तु. (2)
भ्रमें तमप्रयोगेन, a variant in D. (3) रसेन षोडतां is an incorrect
reading in D. My reads erroneously रसेन्द्रो खोटतां. (4) B reads
दशगुणोत्तरं, which is incorrect. (5) कोकिलीत्तरवारुणी, a variant
in D. (6) शूलीरसेन संयुक्त, a variant in D. (7) B reads
सौवसासन. K reads विश्वसासनात्. Both the texts are incorrect. This
hemistich and the next one are not found in D and My. (8) B
has परीणामाद्या माहदग्निस्थिती. K reads महादग्निस्थितो. Both the texts are
incorrect. The text adopted above is also gram. inc. , महाग्निस्थितो is.
the proper term, which mars the metre. (9) D reads पचिणा
instead of सिञ्चना. K reads वज्रका and My reads वज्रांक instead of वज्रार्क
(10) B reads तापैन D reads ताप्येन लोहकठिन, which seems to be.
incorrect.