रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

द्वादशः पटलः । २२३
रक्तचित्रकभल्लात-तैललिप्तं पुटेन तु¹ ।
चन्द्रार्कपत्रं देवेशि जायते हेम शोभनम् ॥ १४० ॥
नागिनीकन्दसूतैन्द्रं² रक्तचित्रकसंयुक्तम्³ ।
पत्रलेपप्रमाणेन⁴ चन्द्रार्कं काञ्चनं भवेत् ॥ १४१ ॥
रक्तचित्रकसंयुक्तो रसोऽपि सर्व्वदो भवेत् ॥ १४२ ॥⁵
ज्योतिष्मतीतैलविधिं⁶ वक्ष्यामि शृणु पार्व्वति ॥ १४३ ॥
ज्योतिष्मती नाम लता या च⁷ काञ्चनसन्निभा ।
वल्लीवितानबहुला हेमवर्णफला शुभा ॥ १४४ ॥⁸
आषाढपूर्व्वपक्षे तु⁹ गृहीत्वा¹⁰ बीजमुत्तमम् ।
तिलवत् काथयित्वा तु¹¹ हस्तैः पादैरथापि वा¹² ।
तस्य तैलं¹³ समादाय कुम्भे ताम्रमये क्षिपेत्¹⁴ ॥ १४५ ॥
(1) M reads भवेन तु, which has no clear sense. (2) नागनी-
करसूतेन्द्र, a reading in D. नागिनिकरसूतेन्द्रं, a reading in K. नाभीनिकन्द-
सूतन्तु, a reading in M. We have adopted the above text, after col-
lating all the texts. (3) M reads संवृतम्. (4) M reads
प्रतापैस्तु. (5) This hemistich is not found in M. After this we find
in D चित्रककल्पः and in K कंदचित्रककल्पः. (6) M reads अथ ज्योतिष्मती-
तैलं. (7) M reads याति, which is not correct. (8) This
hemistich is not found in M. (9) Both D and K read पूर्व-
पक्षस्य. (10) M reads गहीत्वा, which is not unanimously correct.
(11) D reads कल्पयित्वा तु. M reads व्यतीत्य साधयित्वा च. (12) D has
हस्तोपादैरथापि वा, which is incorrect. K and M have हस्तपादैरथापि वा.
(13) D and K read तस्यास्तैलं. (But the word बीजं is neuter.) (14)
कुम्भे ताम्रे पयो क्षिपेत्, a variant in D, wherein the third term is incorrect.