रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

२२४ रसार्णवं
तापयेद्भूगतं¹ कुम्भं क्रमादूर्द्धं तुषाग्निना ।
षष्मासे तु व्यतिक्रान्ते² स घटः काञ्चनं भवेत् ॥ १४
तं तु³ हेममयं कृत्वा तैलमाक्षिकमिश्रितम्⁴ ।
प्रतिवापे⁵ निषिञ्चेत् तत् हेम ताम्रसमं⁶ भवेत् ॥ १४७
तथाच शतवेधि⁷स्यात्—विद्यारत्न⁸मनुत्तमम् ॥ १४८ ॥
दम्भारोहां⁹ प्रवक्ष्यामि रसबन्धकरीं प्रिये¹⁰ ।
स्पर्शवेधे तु¹¹ सा ज्ञेया सर्व्वकार्य्यार्थसाधिनी ॥ १४६ ॥
शस्त्राच्छिन्ना¹² महादेवि दग्धा वा पावकेन तु¹³ ।
प्ररोहति क्षणाद्दिव्या¹⁴ दग्धा च्छिन्ना महौषधी¹⁵ ॥१५०॥
(1) D reads भूमितं. M reads स्थापयेत्. (2) षष्मासं तु व्यतिक्रम्य,
a variant in D. षष्मासे त्वभ्यतिक्रान्ते, a variant in M. (3) D reads
सङ्कलं, which has no sense. K reads तान्धं. (4) तेन मक्षिकमिश्रितम्,
a variant in D. K reads तेन instead of तैल. (5) This hemis-
tich and the next one are not found in D. M reads प्रतिवाप. (6)
K reads हेमं ताम्रमयं. (7) K has अथातश्शतवेधी. M has तथा च शत-
वेधी. (8) M reads विद्यारत्न, which seems to be incorrect. (9)
D and K read दग्धलोहं, which appears to be incorrect. M reads दम्भा-
रोहं, which is also incorrect ; since we see just afterwards तस्याः
पुष्पं &c. (10) रसबन्धकरा भवेत्, a variant in D. रसबन्धकरी भवेत्,
a variant in K. (11) Both D and K read स्पर्शवेधेषु. (12)
D reads शस्त्राश्छिन्ना, which is incorrect. (13) D reads erroneously
दग्धा चापचकेन तु. (14) प्ररोहन्ति क्षणाद्देवि, a variant in D, wherein
the first word is incorrect. प्ररोहेत् सत्त्वचा दिव्या, a variant in K,
wherein the second word is incorrect. (15) K reads erroneously
मोषधी. M reads दग्धा सा तु महौषधी.